Ηλεκτρονικο Περιοδικο των Εκπαιδευτηριων Ι. ΤΣΙΑΜΟΥΛΗ

Τα παιδία… …παίζει;

της Σοφίας Αποστόλου                                                                                                      

Η αξία του παιχνιδιού στη ζωή ενός παιδιού είναι αναμφισβήτητη και κοινώς αποδεκτή. Ποιος από εμάς δεν απολάμβανε και δε θυμάται με νοσταλγία τις ατέλειωτες και γεμάτες ξεγνοιασιά ώρες   παιχνιδιού; Χωμένοι στο δωμάτιό μας ή ξεχασμένοι στην αλάνα της γειτονιάς βιώσαμε τις πιο ανέμελες στιγμές της ζωής μας παρέα με φίλους ή μόνοι.

 

Σαββίδης Σ. «Γύρω – γύρω όλοι»

 

Αναμφίβολα η θέση του παιχνιδιού στη νοητική εξέλιξη ενός παιδιού είναι πρωταρχική. Πέρα από τη χαρά και την ψυχαγωγία το παιχνίδι συμβάλλει στην ψυχοσωματική ανάπτυξη του παιδιού, ενώ παράλληλα καλλιεργεί τις αισθήσεις και βελτιώνει τους μυς του. Ήδη από την αρχαιότητα ο Πλάτων σύστηνε μ τοίνυν βί τος παδας ν τος μαθήμασιν, λλ παίζοντας τρέφε.[1] Το παιδί παίζοντας διερευνά το περιβάλλον του, ανακαλύπτει σχήματα, καλλιεργεί τη λογικο-μαθηματική και την αφαιρετική σκέψη, τη μνήμη, αλλά και τις δεξιοτεχνίες του… Όλα αυτά συνεπικουρούν, ώστε στη σχολική ζωή να αντιληφθεί ευκολότερα τις βασικές μαθηματικές έννοιες και να αναπτύξει την κριτική και αναλυτική του σκέψη.

Επιπλέον καλλιεργεί τη φαντασία του και την έκφρασή του, ιδίως όταν μπαίνει σε «παιχνίδια ρόλων» και μιμητισμού. Σκεφτείτε κάποια από τα συχνά παιχνίδια των μικρών δεσποινίδων και των νεαρών: υποδύονται τις δασκάλες, τους γιατρούς, τους αστυνόμους, τον μπακάλη… Με τα παιχνίδια αυτά τα παιδιά καταφέρνουν να εξοικειώνονται με τον δυσνόητο και απρόσιτο πολλές φορές κόσμο των ενηλίκων ερμηνεύοντάς τον με το δικό τους τρόπο. Σαφέστατα η συνεισφορά του παιχνιδιού στην κοινωνικοποίηση ενός παιδιού είναι υψίστης σημασίας, κυρίως όταν πρόκειται για το ομαδικό. Τα παιδιά διδάσκονται αξίες όπως η συνεργασία, η αλληλοβοήθεια και η αλληλεγγύη και ταυτόχρονα μαθαίνουν να μοιράζονται, να γεύονται τη χαρά της επιτυχίας αλλά και να χάνουν με  αξιοπρέπεια.

Παίζουν, όμως, τα παιδιά μας σήμερα ή ακριβέστερα.. προλαβαίνουν να παίξουν; Κι όταν τελικά παίζουν, τι είδους παιχνίδια είναι αυτά από τα οποία ελκύονται; Δυστυχώς ο ελεύθερος χρόνος τόσο των ενηλίκων όσο και των παιδιών είναι ελάχιστος. Αναπόφευκτα τίθενται διαφορετικές προτεραιότητες στα σημερινά παιδιά˚ στο μυαλουδάκι τους τριγυρίζουν συνέχεια οι ίδιες σκέψεις: «μαθήματα και πάλι μαθήματα… και λίγη επανάληψη και αγγλικά και γερμανικά και υπολογιστές και …. ας διαβάσουμε και το επόμενο μάθημα… αλλά… ΕΓΩ ΠΟΤΕ ΘΑ ΠΑΙΞΩ;». Ηθικοί αυτουργοί… εμείς: δάσκαλοι και γονείς. Από τη μια τα στερούμε του χρόνου που θα μπορούσαν να διαθέσουν στο παιγνίδι επιβάλλοντας εργασίες, επαναλήψεις. Από την άλλη επεμβαίνουμε στο παιγνίδι τους είτε γιατί χρειαζόμαστε λίγη ησυχία, να ηρεμήσουμε κι εμείς μετά τη δουλειά ή γιατί μπορεί να ενοχλούν το γείτονα ή γιατί κάνουν το σπίτι πεδίο μάχης!

Προτιμούμε άραγε την ησυχία ενός παιδιού που παίζει απορροφημένο ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι ή παρακολουθεί ανεξέλεγκτα διαφόρων ειδών τηλεοπτικά προγράμματα; Σαφέστατα τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, αλλά και παιχνίδια «ηρώων» των τηλεοπτικών προγραμμάτων που κυκλοφορούν σωρηδόν στο εμπόριο ελκύουν όλο και περισσότερα παιδιά διαφόρων ηλικιών. Χρειάζεται όμως να προσέξουμε τον κίνδυνο που ελλοχεύει στην επαφή των παιδιών με όλα αυτά˚ τα παιδιά εθίζονται από μικρή ηλικία σε ηλεκτρονικά παιχνίδια, σιγά σιγά περνούν όλο και περισσότερο χρόνο στον υπολογιστή και αρχίζουν να εξαρτώνται από αυτόν.

Πολλές φορές αντικαθιστούν τους φίλους τους με την παρέα των videogames, παραμελούν την υγιεινή τους, το σχολείο τους, την οικογένειά τους. Ενίοτε εμφανίζουν επιθετική συμπεριφορά, καθώς το περιεχόμενο των περισσότερων από αυτά τα παιχνίδια έχει κάποιας μορφής βία.  Από την άλλη τα κορίτσια υποβάλλονται στην επίδειξη προτύπων παρόμοιων με αυτών της βιομηχανίας θεάματος: ξανθές ψιλόλιγνες, πανέμορφες κουκλίτσες με φανταχτερά ρούχα και ένα σωρό αξεσουάρ!

Είναι ωστόσο ανάγκη να οπλιστούμε με υπομονή και να σεβαστούμε το χώρο και το χρόνο του παιδιού όταν παίζει, να το αφήσουμε να εκφραστεί ελεύθερα ή ακόμη να γίνουμε κι εμείς μέρος του έχοντας πάντα στο μυαλό μας ότι το παιδί ορίζει το παιχνίδι του. Ας ενθαρρύνουμε τα παιδιά μας να χαρούν το διάλειμμά τους, τη φύση, τον έξω κόσμο! Να έρθουν σε επαφή με το χώμα, το γρασίδι, τα λουλούδια, τα έντομα, τα σαλιγκάρια… Εκεί θα επινοήσουν τα πιο όμορφα παιχνίδια τους!  Μολονότι έχουν συνηθίσει στη διαρκή τροφοδότηση με αντικείμενα της βιομηχανίας παιγνιδιών, εκείνα πάντα θα τα βαριούνται εύκολα και διαρκώς θα περιμένουν κάτι καινούργιο ή κάτι που προστάζει η μόδα του νέου παιδικού τηλεοπτικού προγράμματος…

Χρειάζεται να παρακινούμε τα παιδιά μας να παίζουν τα κλασικά παραδοσιακά παιχνίδια που θυμόμαστε κι εμείς από την παιδική μας ηλικία˚ το κρυφτό, το κυνηγητό, η τυφλόμυγα, το κουτσό, το «περνά – περνά η μέλισσα», η «μικρή Ελένη» είναι μόνο λίγα από εκείνα τα ομαδικά παιχνίδια που διευκολύνουν την κοινωνική εξέλιξη του παιδιού, το κάνουν να μάθει κανόνες συμπεριφοράς. Αλλά και παίζοντας εμείς μαζί τους μπορούμε να βρούμε ποικίλες ιδέες που θα κερδίσουν την προσοχή τους, γιατί θα είναι παιχνίδια διαφορετικά από αυτά που μαζεύουν αλλά μετά από λίγο καιρό τα βρίσκουν ανιαρά. Ας τους δώσουμε λάστιχο, σχοινάκι ή ας μεταμορφώσουμε μαζί τους ανακυκλώσιμα υλικά (χάρτινα κουτάκια, πιατάκια, ποτηράκια…) σε διακοσμητικά αντικείμενα για το δωμάτιό τους με τη βοήθεια της      μπογιάς, του πινέλου, οσπρίων και ό, τι άλλο σκεφτούμε… Πόσο όμορφο θα ήταν να τους δίναμε παλιά ρούχα μας για τις μεταμφιέσεις τους ή λίγο ζυμαράκι για τα δικά τους κουλουράκια σε σχήμα γραμμάτων ή αριθμών!!! Ό,τι κι αν δώσουμε σ’ ένα παιδί εκείνο θα το αξιοποιήσει με το δικό τρόπο, θα σκαρφιστεί ιδέες που εμείς ούτε είχαμε σκεφτεί και θα αυτενεργήσει. Αυτό είναι άλλωστε το ζητούμενο!

      Χρειάζεται πολλή φαντασία, άφθονη υπομονή και μεράκι! Μπορεί η φράση τα παιδία παίζει να χρησιμοποιείται ειρωνικά για τους ενηλίκους, είναι στο χέρι μας όμως να την κάνουμε κυριολεκτική για όλα τα παιδιά που μας περιβάλλουν: τα παιδιά μας, τους μαθητές μας, τα ανίψια μας, τα γειτονόπουλά μας! Ο ελεύθερός μας χρόνος είναι σίγουρα περι-ορισμένος αλλά η αγάπη για τα παιδιά μας δεν έχει όρια…

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ

 

Η Σοφία Αποστόλου είναι εκπαιδευτικός των Εκπαιδευτηρίων  Ι. ΤΣΙΑΜΟΥΛΗ.


[1] Πλάτων, Πολιτεία 537a

Advertisements

Tagged as: , , , , , , ,

1 Response »

  1. Παίζω,παίγνιο, παιδί, παιδεία. Η ίδια η γλώσσα δείχνει ότι όλα αυτά είνα άρρηκτα δεμένα μεταξύ τους και πως το παιχνίδι θα έπρεπε σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης να ήταν το μέσο διά του οποίου τα παιδιά θα μάθαιναν. Υπάρχει κάτι πιο ωραίο από το να μαθαίνεις παίζοντας;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: