Ηλεκτρονικο Περιοδικο των Εκπαιδευτηριων Ι. ΤΣΙΑΜΟΥΛΗ

Το δαχτυλίδι της μάνας μου.

του Σταμάτη Κωνσταντινίδη

                                                                                                                                                                                                            στην αρχοντική της παρουσία,  που, αν

                                                                                                                                                                                                                καταλάβαινε, βαθιά θα συγκινούνταν

Θα ’μουν δεν θα ’μουν δέκα χρονών, όταν έβαλα στο μάτι σ’ ένα  συνοικιακό κοσμηματοπωλείο της γειτονιάς μου ένα ολόχρυσο δαχτυλίδι μικρό και κομψό, με άσπρες πετρούλες πάνω στα μικροσκοπικά φύλλα του και μια μεγαλύτερη αστραφτερή πέτρα στο κέντρο του σε ροδοκόκκινο χρώμα. «Πόσο κοστίζει»; τόλμησα να ψελλίσω στον κοσμηματοπώλη κι εκείνος με χαμόγελο, ευγένεια αλλά κυρίως έκπληξη με ρώτησε τι το θέλω. «Να το κάνω δώρο στην μάνα μου», του απάντησα με τόση σοβαρότητα, φαίνεται, που άρχισε μάλλον να πιστεύει ότι δεν αστειευόμουν. «Τρείς  χιλιάδες δραχμές», μου είπε, «είναι ακριβό αλλά,  εάν το θέλεις, μάζεψε τα λεφτά εσύ κι εγώ θα στο κρατήσω».

Το ’βαλα πείσμα, θυμάμαι μάζευα από το χαρτζιλίκι μου μήνες πολλούς χρήματα μαζί με όσα άλλα τυχερά κέρδιζα από δώρα Χριστουγέννων, Πάσχα, κάλαντα αλλά και μια δαιμόνια επιχείρηση μεταπώλησης παλαιών περιοδικών, που είχα στήσει με τον ξάδερφό μου κι έκλεισε άδοξα, παρά την κερδοφορία της, λόγω της ακατάσχετης  γκρίνιας  των γονιών μας. Χάσμα γενεών…

Θυμάμαι την υπερηφάνεια μου και το καμάρι, όταν σαν μικρομέγαλος στάθηκα εκείνο το πρωινό μπροστά στον πάγκο του κοσμηματοπώλη και του κατέβαλλα το ποσό – μετρητοίς – ενώ αυτός  ιεροτελεστικά  έκλεινε το δαχτυλίδι   στο άσπρο κουτάκι του δώρου. Θυμάμαι όμως πάνω απ’ όλα την συγκίνηση και την χαρά της μάνας μου, όταν άνοιξε το περιτύλιγμα και έκπληκτη δεν πίστευε στα μάτια της! Καμάρωνε χρόνια γι’ αυτό το δαχτυλίδι  και το ξεχώριζε απ’ όλα τα υπόλοιπα που με αιματηρές οικονομίες κατάφερε ν’ αγοράσει στην ζωή της. Και μου ’δινε πάντα την ευχή της μαζί με άλλα πανάκριβα δώρα που απλόχερα μου προσέφερε όλα τα χρόνια: την ευγένεια, το ήθος, το χαμόγελο, την εργατικότητα, το αγωνιστικό πνεύμα,  την διάθεση για ζωή και κοινωνικές σχέσεις, την αγάπη για το θέατρο και τον πολιτισμό… Δώρα αστραφτερά και ολόχρυσα για την ζωή μου, τόσο αστραφτερά σαν εκείνο το δαχτυλίδι, που πάλι με ιερή συγκίνηση πριν από λίγα χρόνια μάζεψα με όσα άλλα κοσμήματα βρήκα, καθώς χτυπημένη από την νόσο Αλτσχάιμερ είχε αρχίσει να χαρίζει δεξιά κι  αριστερά. Και το ’κρυψα στο ίδιο αυτό άσπρο κουτάκι, μαζί με τις ακριβές μνήμες, την άδολη αγάπη, τα αγνά παιδικά χρόνια και πάνω απ’ όλα την ευχή της μάνας μου που μεγαλύτερο φυλαχτό δεν υπάρχει για την ζωή του ανθρώπου.

Δεν πάει καιρός πολύς που άρχισα να παρατηρώ γύρω μου σε κάθε τετράγωνο σχεδόν, να ξεφυτρώνει σαν μανιτάρι κι ένα καινούργιο μαγαζί αγοράς χρυσού. «Αγοράζω χρυσό», «τιμές μετρητοίς», «οι καλύτερες τιμές της αγοράς» αναγράφουν οι φωτεινές ταμπέλες προσπαθώντας να προσελκύσουν όλους εκείνους  τους συνανθρώπους μας,  που, έχοντας πληγεί από την οικονομική κρίση, άλλοι στριμωγμένοι κι άλλοι απελπισμένοι, ξεπουλούν όσο κι όσο τα χρυσά τους κοσμήματα αποθέτοντάς τα με αίσθημα ντροπής, ενοχής και στενοχώριας τις περισσότερες φορές μπροστά στον πάγκο του εκτιμητή, που σίγουρα θα τα αγοράσει κατά πολύ υποτιμημένα για να κερδίσει στην συνέχεια το διάφορο.

Παρότι ασφαλώς τα μαγαζιά αυτά είναι νόμιμα – κάποια μάλιστα το υπερτονίζουν στις επιγραφές τους – δεν ξέρω γιατί συνειρμικά μου φέρνουν στον νου τους μαυραγορίτες της Κατοχής, που εκμεταλλευόμενοι την ανάγκη επιβίωσης υφάρπαζαν για ένα καρβέλι ψωμί και έναν τενεκέ λάδι το βιος και τις περιουσίες των ανθρώπων. Άσχημο πράγμα η ανάγκη…

«Δώστε κάτι παραπάνω» πήρε το αυτί μου να λέει η κυρία οικτίροντας με αγωνία αλλά και αξιοπρέπεια τον βλοσυρό καταστηματάρχη που, πίσω από τον πάγκο, περιεργαζόταν ένα δαχτυλίδι. Ακόρεστος κι αμετανόητος ωτακουστής και λαθροβλεψίας των ανθρωπίνων ψυχοδραμάτων,  προσποιήθηκα ότι κάτι περιμένω και στήθηκα έξω από το μαγαζί για ν’ ακούσω, αφού,  λόγω της αίθριας ημέρας, η πόρτα ήταν ανοιχτή. Καθώς παρατηρούσα κρυφά την γυναίκα, αναπόλησα  την μικρασιάτισα γιαγιά μου που έλεγε συχνά «τα δαχτυλίδια πέσανε, τα δάχτυλα όμως  μείναν»,  για να θυμίζει πως η αρχοντιά τον άνθρωπο δεν τον εγκαταλείπει ακόμα κι αν τα χάσει όλα, όπως εκείνες τις  γυναίκες της Σμύρνης, όταν οι  ορδές εξαγριωμένων στρατιωτών τους έκοβαν τα δάχτυλα για να τους πάρουν τα δαχτυλίδια,   σ’ εκείνη την απάνθρωπη θηριωδία στην προκυμαία.

Ποιος ξέρει πόσα ωραία και κομψά δάχτυλα κυριών δεν στόλισαν όλα αυτά τα δαχτυλίδια που απιθώνονται για να κοστολογηθούν ψυχρά  και απρόσωπα σ’ έναν πάγκο!  Ποιος ξέρει πόσους άσπρους λαιμούς δεν ομόρφυναν τούτα τα περιδέραια και πόσο δεν αποθέωσαν το γυναικείο κάλλος αυτά τα σκουλαρίκια που ζυγίζονται με κυνικό επαγγελματισμό στην ζυγαριά του αργυραμοιβού, που, παρότι ακριβείας θα κλέψει, γιατί θα ζυγίσει μόνον το υλικό κομμάτι χωρίς το ακριβό αίσθημα της ψυχής των ανθρώπων! Όλα αυτά τα πανέμορφα μπιχλιμπίδια μέσα από  την υλικότητά τους  μεταμόρφωσαν σε αιθέρια πλάσματα τις κυρίες που τα φόρεσαν σε μοναδικές στιγμές για την καθεμία, μέσα σε μια αέναη χαρμολύπη, όπου η χαρά διαδέχεται την λύπη, το γέλιο το κλάμα, το γλέντι την στενοχώρια και η ζωή τον θάνατο. Πόσο να κοστολογηθεί η μνήμη του ανθρώπου, πόσο να εξαγοραστούν τα κομμάτια της καρδιάς του, που από τις αστραφτερές, πολύχρωμες κι ολόχρυσες πετρούλες φτιάχνουν το προσωπικό παζλ του καθενός σ’ ένα ανεκτίμητης αξίας ψηφιδωτό,  που η μοναδικότης  των στιγμών το κάνουν ξεχωριστό, γιατί κάθε μικρό πετραδάκι είναι κι ένα ακριβό αίσθημα ευγένειας, πόνου κι αγωνίας, έρωτα κι αγάπης, ένα αμύθητης αξίας χρυσωρυχείο εξαιρετικών αισθημάτων, ένα κοσμηματοπωλείο λεπτεπίλεπτων και πολυτίμων λίθων που κοσμεί την ψυχή και την κάνει κεκοσμημένη κι αστραφτερή,  κι αυτή με την σειρά της φωτίζει τον κόσμο και τον κάνει «όμορφο και ηθικό κι αγγελικά πλασμένο»!  Σκέψου, είπα μέσα μου,  μια ολόκληρη ζωή ριγμένη  σ’ έναν πάγκο! Λεφτά αισθήματα…

Μετά από λίγο η κυρία έβγαινε από το μαγαζί με σκυμμένο το κεφάλι, σαν να είχε  δεχθεί την μεγαλύτερη ήττα της ζωής της. Σκυθρωπή και σχεδόν ντροπιασμένη, έχωσε βιαστικά στην τσάντα της τα λίγα χαρτονομίσματα που πήρε, έριξε μια κλεφτή ματιά γύρω της μη τυχόν και την αναγνώρισε κανένα αδιάκριτο μάτι και χάθηκε σαν τον κλέφτη μέσα στην ανωνυμία του πλήθους. Ακόσμητη μέσα στον κόσμο που από στολίδι και κόσμημα, γίνεται κάποτε ασχήμια και σκληράδα, χωρίς πετράδια στα δάχτυλα, αλλά  με πέτρα στην καρδιά.

Ασυναίσθητα άρχισα να προχωρώ ξοπίσω της. Σ’ ένα φευγαλέο συναπάντημα των βλεμμάτων μας κοινώνησα τον βουβό της πόνο. Και  ντράπηκα. Σε λίγο την έχασα από το οπτικό μου πεδίο και χάθηκα κι εγώ μες στην πολυκοσμία και τις σκέψεις μου. Από τότε κι όποτε περνώ από τέτοια μαγαζιά αγοράς χρυσού ένας κόμπος με σφίγγει σαν θηλιά που τον πνίγω βαθιά μέσα μου να μην ξεσπάσει σε κραυγή:   Εγώ το δαχτυλίδι της μάνας μου ρε, δεν σας το πουλάω!  Δεν πα’ να μην έχω να φάω, δεν πα’ να ψοφήσω απ’ την πείνα, το δαχτυλίδι και την ευχή της μάνας μου ρε, δεν σας τα πουλάω!

 

Ο Σταμάτης Κωνσταντινίδης είναι φιλόλογος εκπαιδευτικός των Εκπαιδευτηρίων  Ι. ΤΣΙΑΜΟΥΛΗ και Διευθυντής του Γενικού Λυκείου.

Advertisements

Tagged as: , , , , , , , ,

5 Σχόλια »

  1. Είναι πολύ συγκινητικά τα λόγια σας και δείχνουν ακριβώς τις αρχές και την μητρική αγάπη που δεν ξεπουλιέται και δεν αλλοιώνεται στο πέρασμα των χρόνων..είμαι σίγουρη,όπως λέτε και εσείς, ότι αν καταλάβαινε θα ήταν πολύ περήφανη!!! Συγχαρητήρια!!

  2. Είμαι βαθιά συγκινημένη…τα λόγια σας -κ.Σταμάτη- με άγγιξαν περισσότερο από κάθε βιβλίο που έχω διαβάσει μέχρι στιγμής στη ζωή μου!Με άγγιξαν γιατί αντανακλούν τον πόνο μιας ολόκληρης γενιάς ανθρώπων που μοχθούν να προστατεύσουν όσα με κόπο και υπερηφάνια τους κληροδότησαν οι γονείς τους και που με την ίδια υπερηφάνια θα ήθελαν να τα κληροδοτήσουν κι εκείνοι σε εμάς…στα δικά τους παιδιά…

  3. Αγαπημένο μου παιδί,

    Σου γράφω αυτό το γράμμα γιατί τα δάκρυα χαράς και συγκίνησης που πλημμυρίζουν τα μάτια μου διαβάζοντας το ωραίο σου διήγημα δεν θα με αφήσουν να σου τα πω προσωπικά. Αισθάνομαι σαν μάνα περηφάνια και ικανοποίηση για το καλό παιδί που έφτιαξε. Μην παρεξηγήσεις τη λέξη «έφτιαξε».

    Είσαι γονιός και καταλαβαίνεις πόσο δύσκολο είναι να μεγαλώσεις ένα παιδί.

    Η αγωνία μου ήταν πάντα να σου παρέχω όσα μπορούσα περισσότερα, υλικά και ηθικά εφόδια. Ένιωθα τύψεις που η δουλειά μου δεν μου επέτρεπε να είμαι συνέχεια δίπλα σου. Όμως δεν μπορούσε να γίνει αλλιώς.

    Όταν μου έφερες το δώρο σου με την χαρά της ικανοποίησης ζωγραφισμένη στο πρόσωπό σου γιατί κατάφερες μόνος σου να το αγοράσεις δεν μπορείς να φανταστείς πόσο πολύ χάρηκα και με πόση περηφάνια το φορούσα και το παρουσίαζα στις φίλες μου. Όταν βέβαια μεγάλωσες θύμωνες κάθε φορά που έλεγα την ιστορία του δαχτυλιδιού μου, γιατί ήσουνα σεμνός και δεν ήθελες να το λέω. Ξέρω όμως ότι και τότε και τώρα αισθάνεσαι όπως τη στιγμή που το πλήρωσες στον κοσμηματοπώλη.

    Σ’ ευχαριστώ παιδί μου για την φροντίδα και την προστασία σου σ’ εμένα. Ξέρω ότι στεναχωριέσαι και δεν το θέλω. Να ξέρεις ότι το μυαλό μπορεί να κοιμηθεί η ψυχή όμως μένει άγρυπνη…

    Δεν θα σε κουράσω άλλο. Προσεύχομαι για σένα και την οικογένειά σου, τη γυναίκα σου και τα παιδιά σου. Τα καλά μου εγγονάκια που θέλω να είσαι δίπλα τους και να τα βοηθήσεις να γίνουν καλοί άνθρωποι σαν τους γονείς τους με αξίες ηθικές και πνευματικές.

    Χρόνια Πολλά για τη γιορτή σου και σ’ ευχαριστώ γι αυτό το δώρο που μου έκανες σήμερα.

    αντί της μητέρας σου…

  4. Όταν νιώθεις ότι κάποιος έχει βρει τη δίοδο να εισχωρήσει στα άδυτα της ψυχής σου, τότε τα λόγια γίνονται φτωχά, πολύ φτωχά…
    Ευχαριστούμε για το λόγο τον πολύτιμο, για τη συγκίνηση, τη «γλύκα», τον προβληματισμό, ευχαριστούμε που καθοδηγείτε τα παιδιά μας…

  5. Καταφέρατε με το χρονογράφημά σας να μας δημιουργήσετε εικόνες και συναισθήματα…Νιώθω σαν να έχω γνωρίσει τη μητέρα σας, να βλέπω τη δύστυχη γυναίκα, που αναγκάζεται να πουλήσει τα υπάρχοντά της, να με παγώνει το στυγερό βλέμμα του ενεχυροδανειστή…Συγχαρητήρια!!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: