Ηλεκτρονικο Περιοδικο των Εκπαιδευτηριων Ι. ΤΣΙΑΜΟΥΛΗ

Το κουρδιστό πορτοκάλι

του Θοδωρή Γιακουμή

 

To κουρδιστό πορτοκάλι (A Clockwork Orange) είναι μια ταινία του Στάνλεϋ Κιούμπρικ γυρισμένη το 1971 στην Αγγλία. Η αφήγηση γίνεται από τον πρωταγωνιστή Άλεξ (Μάλκομ Μακντόουελ) σαν μια πρόσκληση προς τον θεατή να γνωρίσει την ιστορία του.

kourdi1

Ο Άλεξ είναι ένας έφηβος του οποίου τα χόμπι περιλαμβάνουν κλασική μουσική (η οποία αποτελεί και τεράστιο κομμάτι της ταινίας), τη σεξουαλική πράξη, τα ναρκωτικά καθώς και πράξεις βιαιότητας και τραμπουκισμού. Μαζί με την παρέα του βγαίνουν έξω τα βράδια προκαλώντας το χάος σε όποιον συναντήσουν μπροστά τους χωρίς να δείχνουν έλεος. Λόγω όμως της αλαζονείας του Άλεξ, οι φίλοι του τον προδίδουν και τον παραδίνουν στην αστυνομία. Ανήμπορος να αντέξει τις σκληρές συνθήκες στην φυλακή, ζητά την βοήθεια ενός πάστορα προκειμένου να τον δεχτούν σε ένα ειδικό πρόγραμμα,  εγγυημένο να τον βγάλει από την φυλακή και να μην ξαναπατήσει ποτέ εκεί. Παρόλα αυτά καθώς η πλοκή του έργου εξελίσσεται βλέπουμε ότι η «θεραπεία» δεν πάει και τόσο καλά… Ο Άλεξ καταντά να γίνεται ένα χειραγωγημένο όργανο από την πολιτική εξουσία και τα media,  καθώς ένα εκμεταλλευτικό παιχνίδι αλλά και παλιές του γνωριμίες θα σταθούν εμπόδια στον δρόμο που δεν  τον βοηθούν  να κάνει μια καινούργια αρχή.

Το ερώτημα λοιπόν της ταινίας είναι: Είναι καλύτερο να φυλακίζεις το πνεύμα ενός ανθρώπου ή να του αλλάζεις τον χαρακτήρα σε κάτι που δεν θα μπορούσε να γίνει έχοντας υπ’ όψιν ότι θα κάνει καλό στην υπόλοιπη κοινωνία;

Η ταινία πραγματεύεται θέματα ηθικής καθώς και τις προσωπικές ελευθερίες που έχει κανείς. Ο θεατής στο τέλος καταλαβαίνει την θέση του Άλεξ αλλά και πολλές φορές θα βρεθεί στη θέση να τον δικαιολογήσει για τις πράξεις του. Επιπλέον ενδιαφέρον έχει ο αφηγηματικός λόγος του Άλεξ που μας παρουσιάζει άτομο ανεύθυνο και ασυνείδητο για το τι έχει κάνει. Στο τέλος ο Άλεξ λυτρώνεται από τις κατηγορίες του θεατή,  αφού ο θεατής αντιλαμβάνεται ότι το αληθινό «τέρας» δεν είναι ο εσωτερικός κόσμος του Άλεξ αλλά οι κυβερνήτες που θα τον χρησιμοποιήσουν στο μέλλον για την ικανοποίηση των συμφερόντων τους.

kourdi2

Αυτό που έχει σημασία να προσέξουμε είναι και η ιδιαίτερη μουσική που επιστρατεύεται από τον Κιούμπρικ. Σε πολλές σκηνές, όπου το σεξουαλικό περιεχόμενο κυριαρχεί, ακούγονται οι συνθέσεις του Μπετόβεν, πρότυπο του Άλεξ. Μπορούμε να διακρίνουμε την αντίθεση μέσα στην κουλτούρα του Μότσαρτ και την «κουλτούρα» του Άλεξ κι ο θεατής μπορεί να υποθέσει ότι πρόκειται για μια έξοδο του Άλεξ στην απλή κοινωνία και καθημερινή ζωή μακριά από το έγκλημα και την παρανομία.

kourdi3

Τέλος, αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να προσέξουμε είναι οι σκηνές στις οποίες παρευρίσκεται ο Άλεξ καθώς το σεξουαλικό ένστικτο και οι σουρεαλιστικές εικόνες και περιγραφές κυριαρχούν. Ακόμα και στο τέλος του έργου όπου ο Άλεξ υποτίθεται ότι φτάνει στην αποκατάσταση της εικόνας του, σκηνές σεξουαλικού περιεχομένου κυριεύουν το υποσυνείδητο του ήρωα περνώντας την υποψία στον θεατή ότι η θεραπεία δεν πέτυχε και οδηγείται στο συμπέρασμα ότι κατά βάθος οι ιδέες και οι αξίες ενός ανθρώπου δεν μπορούν να διαλυθούν μόνο μέσα από ένα πείραμα. Ο Άλεξ λειτουργεί σαν ένα κουρδιστό πορτοκάλι, που όταν λειτουργεί φέρνει την καταστροφή, έπειτα ηρεμεί και απλά περιμένει κάποιον να τον «ξανακουρδίσει».

Δείτε το trailer της ταινίας:

 

Advertisements

Tagged as: , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: