Ηλεκτρονικο Περιοδικο των Εκπαιδευτηριων Ι. ΤΣΙΑΜΟΥΛΗ

Η Jazz μουσική και τα χαρακτηριστικά της

της Β΄ Γυμνασίου

Τι σημαίνει ο όρος Jazz ;

Με τον όρο τζαζ αναφερόμαστε στο μουσικό  είδος που αποτέλεσε εξέλιξη της λαϊκής αμερικανικής μουσικής κατά τον 19ο αιώνα. Η jazz  συνδυάζει  στοιχεία από  τα μπλούζ (τραγούδια μαύρων δούλων) και τα spirituals (θρησκευτικοί ύμνοι μαύρων) έχοντας όμως ως βάση τον αυτοσχεδιασμό.  Συνήθως ο μουσικός εκτελεί ένα κομμάτι σόλο έχοντας ως βάση ένα σταθερό ρυθμό δικής του έμπνευσης.

jazz1

Η τζαζ εμφανίστηκε ως αναγνωρίσιμο και ξεχωριστό μουσικό είδος περίπου το 1900. Γνώρισε σημαντική ανάπτυξη και διεθνή αναγνώριση κατά τη δεκαετία του 1920. Οι καταβολές της τζαζ μουσικής είναι αφρικανικές. Αυτό το είδος είχε και κάποια γνωστά αφρικανικά χαρακτηριστικά, όπως για παράδειγμα την πολυφωνία και  τον αυτοσχεδιασμό. Η τζαζ γεννήθηκε στο σταυροδρόμι της ισπανικής, της γαλλικής  και της αγγλοσαξονικής πολιτισμικής παράδοσης. Ο πρώτος τζαζ δίσκος ηχογραφήθηκε το 1917 από την ορχήστρα Original Dixieland Jass Band.

jazz2

Οι δίσκοι της «λευκής» αυτής ορχήστρας προκάλεσαν αίσθηση – αν και κατατάσσονται από πολλούς σε ένα είδος «νοθευμένης» τζαζ, εμπλουτισμένης με εμπορικά μουσικά στοιχεία – και λειτούργησαν ως το ορόσημο της λεγόμενης «εποχής της τζαζ».

Γιατί δημιουργήθηκε και πού ;

jazz3

Γενέτειρα της τζαζ μουσικής θεωρείται η Νέα Ορλεάνη.  Αξίζει να σημειωθεί πως η ανάπτυξη της τζαζ μουσικής στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα δεν υπήρξε τυχαία ή ανεξάρτητη, καθώς σε αυτή τη χρονική περίοδο σημειώθηκαν πολλές επαναστάσεις στις λαϊκές τέχνες. Ενδεικτικά μπορούμε να αναφέρουμε το αγγλικό μιούζικ χολ που φθάνει στο απόγειό του το 1880, το γαλλικό καμπαρέ καθώς και το ανδαλουσιανό φλαμένκο, που έκανε την εμφάνισή του περίπου το 1870 στην Ισπανία. Η διάδοση της τζαζ μουσικής στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στη μετανάστευση ή τις περιοδείες πολλών έγχρωμων και μη μουσικών. Πολλοί ήταν οι έγχρωμοι που ζούσαν στην Αφρική και αναζητώντας μια καλύτερη ζωή μετανάστευσαν στην Αμερική. Εκεί δέχτηκαν τον ρατσισμό από την πλευρά των λευκών.   Υπήρχαν ακόμη και πινακίδες που απαγόρευαν την είσοδο των μαύρων σε διάφορους δημόσιους χώρους. Έτσι οι έγχρωμοι μην αντέχοντας τον ρατσισμό αυτό, δημιούργησαν ένα δικό τους είδος  μουσικής, τη τζαζ. Ακόμη δημιούργησαν δικούς τους χώρους στους οποίους  άκουγαν αυτό το είδος μουσικής, τα λεγόμενα κατώγια.

jazz4

Οι μουσικοί της Νέας Ορλεάνης είχαν αρχίσει να περιοδεύουν σε ολόκληρη την Αμερική,  από πολύ νωρίς και σε κάθε τόπο αποτελούσαν ερέθισμα για τους ντόπιους μουσικούς, γεγονός που βοήθησε σημαντικά στην ανάπτυξη και εξέλιξη αυτού του είδους μουσικής.

Μέχρι τη δεκαετία του ’40 είχαν αναπτυχθεί ποικίλες μορφές της τζαζ: Παραδοσιακή, Μποπ, Σουίνγκ, Ντίξιλαντ, Λάτιν Τζαζ. Το ίδιο εξακολουθεί να συμβαίνει έως σήμερα. Το πιο πρόσφατο είδος της είναι η Άσιντ Τζαζ, που γίνεται όλο και πιο δημοφιλής.

jazz5

Δημοφιλείς τραγουδιστές της τζαζ μουσικής

Λούις  Άρμστρονγκ

Ο Λούις  Άρμστρονγκ  (γνωστός και με τα προσωνύμια Satchmo ή Pops) ήταν Αμερικανός μουσικός της τζαζ. Υπήρξε μία χαρισματική προσωπικότητα και καινοτόμος ερμηνευτής, με πλούσια μουσικά προσόντα και σημαντική συνεισφορά στο είδος. Αποτελεί σήμερα έναν από τους δημοφιλέστερους τζαζ μουσικούς του 20ού αιώνα. Διακρίθηκε αρχικά ως τρομπετίστας και αργότερα ως τραγουδιστής.

jazz6

Ο Άρμστρονγκ γεννήθηκε στις 4 Αυγούστου του 1901, στη Νέα Ορλεάνη. Υπήρξε γιος φτωχής οικογένειας, την οποία ο πατέρας του, Γουίλλιαμ Άρμστρονγκ, εγκατέλειψε όταν ο Λούις Άρμστρονγκ ήταν ακόμα σε βρεφική ηλικία. Η ενασχόλησή του με τη μουσική ξεκίνησε όταν άρχισε να μαθαίνει κορνέτο συμμετέχοντας στην ορχήστρα του αναμορφωτηρίου New Orleans Home for Colored Waifs, όπου κατέληξε αρκετές φορές εξαιτίας εγκληματικής συμπεριφοράς

Το 1922 εγκαταστάθηκε στο Σικάγο, έπειτα από πρόσκληση του Κινγκ Όλιβερ να συμμετάσχει στην ορχήστρα του (Creole Jazz Band). Από τις αρχές της δεκαετίας του 1920, το Σικάγο αποτελούσε το κυρίαρχο κέντρο της τζαζ και η ορχήστρα του Όλιβερ ήταν μία από τις σημαντικότερες. Ο Άρμστρονγκ συμμετείχε για πρώτη φορά σε ηχογραφήσεις, ως δεύτερος κορνετίστας, το 1923 Αν και η συνεργασία του με τον Όλιβερ ήταν αρμονική, μετά από παρότρυνση της πιανίστριας και σύζυγου του, Λιλ Χάρντιν Άρμστρονγκ, εγκαταστάθηκε το 1924 στη Νέα Υόρκη και συμμετείχε στην ορχήστρα του Φλέτσερ Χέντερσον, για τις ανάγκες της οποίας άρχισε να παίζει τρομπέτα. Τον επόμενο χρόνο επέστρεψε στο Σικάγο όπου ξεκίνησε να ηχογραφεί ως ηγέτης των συγκροτημάτων Hot Five και Hot Seven, σημειώνοντας επιτυχίες, όπως τα κομμάτια Potato Head Blues, Muggles (όρος αργκό για την μαριχουάνα, της οποίας ήταν χρήστης ο Άρμστρονγκ) και West End Blues (σύνθεση του Κινγκ Όλιβερ). Η εισαγωγή του Άρμστρονγκ στο West End Blues, παραμένει ως σήμερα ένας από τα διασημότερους αυτοσχεδιασμούς στην ιστορία της τζαζ. O Άρμστρονγκ πέθανε στις 6 Ιουλίου 1971.

Ντίζυ Γκιλέσπι

Ο Ντίζυ Γκιλέσπι γεννήθηκε το 1917, στη Νότια Καρολίνα, νεότερος γιος μίας οικογένειας με εννέα παιδιά. Σε ηλικία δέκα ετών, βίωσε το θάνατο του πατέρα του, ο οποίος ήταν ερασιτέχνης μουσικός και διέθετε δικό του μουσικό συγκρότημα, ενθαρρύνοντας την ενασχόληση του γιου του με τη μουσική. Αν και αρχικά ασχολήθηκε με την εκμάθηση του πιάνου, σε ηλικία δώδεκα ετών, στράφηκε στο όργανο της τρομπέτας, πάντα ως αυτοδίδακτος. Οι ικανότητες του, ήταν τέτοιες που του επέτρεψαν να λάβει μία μουσική υποτροφία για το Ινστιτούτο Laurinburg της Νότιας Καρολίνας, όπου συνέχισε να εξασκείται στο πιάνο και την τρομπέτα.

jazz7

Το 1935 εγκατέλειψε τις σπουδές του και εγκαταστάθηκε στη Φιλαδέλφεια, με την πρόθεση να εργαστεί αποκλειστικά ως μουσικός. Στα πρώτα του βήματα, έγινε μέλος της ορχήστρας του Frankie Fairfax ενώ συμμετείχε για πρώτη φορά σε ηχογράφηση, με το συγκρότημα του Τέντι Χιλλ, αντικαθιστώντας τον Ρόι Έλντριτζ. Την ίδια περίοδο, απέκτησε το ψευδώνυμο Ντίζι (Dizzy). Το 1939, έγινε μέλος του συγκροτήματος του τζαζ τραγουδιστή Καμπ Κάλογουεϊ, ωστόσο εγκατέλειψε το σχήμα το 1941. O ίδιος ο Κάλλογουει αποκαλούσε τους αυτοσχεδιασμούς του Γκιλέσπι «κινέζικη μουσική», χαρακτηριστικό της πρωτότυπης τεχνοτροπίας που είχε αναπτύξει. Στην πορεία, ο Γκιλέσπι συμμετείχε σε αρκετά μουσικά σύνολα και συνεργάστηκε με τους Ντιού Έλλινγκτον, Κόλμαν Χώκινς, Τσικ Γουέμπ, και άλλους. Ανάμεσα στις σημαντικές συνεργασίες του ήταν και αυτή με τον πιανίστα Ερλ Χάινς, καθώς στη διάρκειά της συνεργάστηκε με τον Τσάρλι Πάρκερ, ο οποίος επίσης συμμετείχε ως μουσικός στην ορχήστρα του, ενώ παράλληλα του δόθηκε η δυνατότητα να αναδείξει σε ένα βαθμό τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ερμηνείας του. Ως μέλος του συγκροτήματος του Χάινς, παρουσίασε την πρώτη του μουσική σύνθεση Night in Tunisia.

jazz8

Το χαρακτηριστικό του Ντίζυ ήταν πως είχε στραβή τρομπέτα. Αυτό έγινε επειδή ήταν παχύς και μια μέρα κάθησε κατά λάθος πάνω στην τρομπέτα του και έτσι στράβωσε. Ο Ντίζυ Γκιλέσπι πέθανε στις 6 Ιανουαρίου του 1993!!!

Έλλα Φιτζέραλντ                                  

Γεννήθηκε στο Νιούπορτ Νιουζ της Βιρτζίνια. Η μητέρα της μετακόμισε μαζί της στη βιομηχανική πόλη Γιόνκερς, βόρεια της Νέας Υόρκης. Πίεσε την Έλλα να ασχοληθεί με το τραγούδι και εκείνη έβαλε το όνομά της σε λίστα υποψηφίων διαγωνισμού στο θέατρο Apollo του Χάρλεμ το 1934.

jazz9

Η φωνή της ήταν μικρής έντασης και σχεδόν παιδική στη χροιά, ωστόσο διακρινόταν για το εξαιρετικό μεγάλο εύρος της (από ρε έως το υψηλό ντο της σοπράνο). Ξεχώρισε, σε σύγκριση με άλλες σύγχρονες τραγουδίστριες, ως προς τον τρόπο προφοράς της, την αίσθηση του τόνου, τη γλυκύτητα της φωνής της και την ικανότητά της να αυτοσχεδιάζει όπως ένας οργανοπαίχτης στο σαξόφωνο ή στην τρομπέτα. Η Έλλα Φιτζέραλντ είχε ένα μοναδικό τρόπο να συνδυάζει τα τραγούδια μεταξύ τους και να τα τραγουδά το ένα μετά το άλλο. Το τραγούδι της το οποίο πέρασε στις μεγαλύτερες επιτυχίες παγκοσμίως είναι το Every time we say goodbye. Συνεργάστηκε με τους Λούις Άρμστρονγκ, Κάουντ Μπέιζι, Ντιούκ Έλινγκτον και Όσκαρ Πήτερσον. Η Έλλα πέθανε στις 15 Ιουνίου  1996.

Φρανκ  Σινάτρα 

O Φράνσις Άλμπερτ Σινάτρα, (γνωστός ως Φρανκ Σινάτρα ), γεννήθηκε στο Νιου Τζέρσεϊ, από Ιταλούς γονείς μετανάστες.  Παρά την απουσία μουσικής παιδείας, κατάφερε γρήγορα να προκαλέσει την προσοχή του τρομπετίστα Χάρι Τζέιμς, ο οποίος τον προσέλαβε ως τραγουδιστή στην ορχήστρα του το 1939.

jazz10

Από τα τέλη του 1942 ακολούθησε ατομική καριέρα και εξελίχθηκε σύντομα σε φαινόμενο της αμερικανικής κουλτούρας και ίνδαλμα για τις υπερενθουσιώδεις νεαρές θαυμάστριές του που έμειναν γνωστές στην ιστορία ως bobby soxers.   Στα τέλη του 1944 ξεκίνησε να ηχογραφεί με μεγάλη συχνότητα για τη δισκογραφική εταιρεία Columbia, σε συνεργασία με τον ενορχηστρωτή Άξελ Στόρνταλ (Axel Stordahl), ο οποίος καθόρισε τον ήχο εκείνων των ηχογραφήσεων. Από το 1947/8 η καριέρα του παρουσίασε εμφανή πτώση. Το 1952, ενδεικτικό της παρακμής της καριέρας του υπήρξε το γεγονός πως δε διέθετε κανένα δισκογραφικό ή κινηματογραφικό συμβόλαιο, ούτε καλλιτεχνικό πράκτορα.

Η επάνοδός του πραγματοποιήθηκε κυρίως με την ερμηνεία του στην κινηματογραφική ταινία, σκηνοθεσίας Φρεντ Τσίνεμαν, «Όσο υπάρχουν άνθρωποι» (From Here to Eternity, 1953), για την οποία απέσπασε βραβείο Όσκαρ  β’ ανδρικού ρόλου.

Μάιλς Ντέιβις

Ο Μάιλς Ντέιβις , γεννήθηκε στο Άλτον του Ιλινόις , στις 26 Μαΐου του 1926. Το 1944, στα 18 του χρόνια πρωτάκουσε τον Τσάρλι Πάρκερ και τον Ντίζι Γκιλέσπι να παίζουν μαζί στο Σεντ Λούις του Μιζούρι. Αυτό έφτανε. Εγκατέλειψε τα σχέδιά του που μέχρι τότε τον οδηγούσαν στην ιατρική και για πολλούς ευτυχώς καθώς η θέση του ήταν δίπλα στα ιερά τέρατα της τζαζ ή της «μαύρης μουσικής» όπως ο ίδιος προτιμούσε να την αποκαλεί.

jazz11

Αυτό που  καθιστά τον Μάιλς Ντέιβις εκτός συναγωνισμού είναι ότι μέσα στις cool jazz, hard bop, free jazz και jazz fusion αναζητήσεις του κατάφερνε πάντα να είναι εμπορικός. Η γοητεία του παραμορφωμένου από τη σουρντίνα ήχου της τρομπέτας του αγαπήθηκε ακόμη και από κόσμο που δεν είχε καμία σχέση με την τζαζ. Είναι ο μουσικός που έχει ηχογραφήσει το πιο εμπορικό άλμπουμ του είδους, το πολυπλατινένιο «Κind of Βlue», το οποίο έφτασε τα τέσσερα εκατομμύρια αντίτυπα στις ΗΠΑ, ενώ ακολουθούν κατά πόδας τα περίφημα «Sketches of Spain», «Βitches Βrew» και «Τutu», όλα μέρη της τεράστιας δισκογραφίας του. Μάλιστα , στην αυτοβιογραφία του έχει πει τα εξής : «Τη χρονιά που γεννήθηκα το Σεντ Λούις χτυπήθηκε από ένα φοβερό ανεμοστρόβιλο που σάρωσε τα πάντα. Ο ανεμοστρόβιλος εκείνος μου άφησε κάτι από τη βίαιη δημιουργικότητά του. Χρειάζεται δυνατό φύσημα, ξέρετε, για να παίξει κανείς τρομπέτα. Πιστεύω στο μυστήριο και το υπερφυσικό, κι ένας ανεμοστρόβιλος είναι σίγουρα και τα δυο»….

Όργανα της τζαζ μουσικής

Στη τζαζ μουσική, η φωνή αλλά και ο ήχος των μουσικών οργάνων, χρησιμοποιούνται με έναν ιδιαίτερο τρόπο. Τα όργανα χρησιμοποιούνται σαν ανθρώπινες φωνές. Το ιδιαίτερο χρώμα του τζαζ ήχου οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην ανορθόδοξη τεχνική παιξίματος από τους πρώτους και αυτοδίδακτους  μουσικούς της. Οι ρυθμοί της τζαζ μουσικής είναι περισσότερο σύνθετοι με συνεχείς παραλλαγές, ενώ η σύνθεση είναι κατά κανόνα απλή για ενορχήστρωση. Οι δύο βασικές μουσικές  φόρμες που χρησιμοποιεί  είναι το μπλουζ και η μπαλάντα. Κυρίαρχο στοιχείο ακόμα είναι οι ίδιοι οι οργανοπαίκτες και οι προσωπικοί αυτοσχεδιασμοί τους πάνω στο κυρίως μουσικό θέμα.

jazz12

Τα κύρια μουσικά όργανα που χρησιμοποιούνται στην  τζαζ είναι η τρομπέτα, το  κλαρινέτο ,το σαξόφωνο ,το τρομπόνι, η κιθάρα, το πιάνο, το κοντραμπάσο, και τα κρουστά. Από το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα η κιθάρα χρησιμοποιήθηκε ως βασικό όργανο της τζαζ. Οι μουσικοί της τζαζ βασίζονταν στο βασικό ρυθμό  αλλά επιπλέον έκαναν πολλά σόλο αυτοσχεδιάζοντας (τζαμάροντας).

jazz13

Ένα από το πιο γνωστά τραγούδια της ιστορίας της τζαζ, είναι το «What a wonderful world» του Λούις Άρμστρονγκ. Το τραγούδι αυτό μιλάει για τον κόσμο και πόσο όμορφος μπορεί να γίνει άμα δεν κάνουμε πολέμους και έχουμε ειρήνη μεταξύ μας.

jazz14

I see trees of green, red roses too

I see them bloom for me and you

And I think to myself what a wonderful world.

I see skies of blue and clouds of white

The bright blessed day, the dark sacred night

And I think to myself what a wonderful world.

The colors of the rainbow so pretty in the sky

Are also on the faces of people going by

I see friends shaking hands saying how do you do

They’re really saying I love you.

I hear babies crying, I watch them grow

They’ll learn much more than I’ll never know

And I think to myself what a wonderful world

Yes I think to myself what a wonderful world.

Δείτε το βίντεο

Μετάφραση

Βλέπω δέντρα από πράσινο, κόκκινα τριαντάφυλλα επίσης

τα βλέπω να ανθίζουν για εμένα και εσένα

και σκέφτομαι τι θαυμάσιος κόσμος.

Βλέπω ουρανούς από μπλε και σύννεφα από άσπρο

η φωτεινή ευλογημένη ημέρα, η σκοτεινή ιερή νύχτα

και σκέφτομαι τι θαυμάσιος κόσμος.

Τα χρώματα του ουράνιου τόξου τόσο όμορφα στον ουρανό

υπάρχουν επίσης στα πρόσωπα των ανθρώπων που περνούν

βλέπω φίλους να ανταλλάσσουν χειραψία λέγοντας τι κάνεις

πραγματικά λένε σε αγαπάω.

Ακούω μωρά να κλαίνε, τα παρακολουθώ να μεγαλώνουν

θα μάθουν πολλά περισσότερα από όσα θα μάθω ποτέ

και σκέφτομαι τι θαυμάσιος κόσμος

ναι σκέφτομαι τι θαυμάσιος κόσμος.

Δείτε τα βίντεο

 

Το κείμενο επιμελήθηκαν οι μαθητές Παπαναστασίου Αλεξάνδρα, Ροδοπούλου Ελπίδα, Μωρίκης Επαμεινώνδας, Αγγελόπουλος Δημήτρης, Καπόγιαννης  Δημήτρης   της Β΄ Γυμνασίου των Εκπαιδευτηρίων Ι. Τσιαμούλη.

Advertisements

Tagged as: , , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: