Ηλεκτρονικο Περιοδικο των Εκπαιδευτηριων Ι. ΤΣΙΑΜΟΥΛΗ

Blues

της Α΄ Γυμνασίου

Η γέννηση της Μπλουζ

blues1

Με τον όρο Γκόσπελ (gospel=ευαγγέλιο) αναφερόμαστε στη μουσική των μαύρων της Αμερικής, η οποία προήλθε από την παράδοση της εκκλησιαστικής λειτουργίας προτεσταντικών εκκλησιών και αναπτύχθηκε γύρω στα 1870, με σαφείς μουσικές επιρροές από  τα μπλουζ. Tην εποχή της γέννησης των blues, δηλαδή στη δεκαετία του 1920 , το αμερικανικό όνειρο και οι ίσες ευκαιρίες, δεν ήταν ουσιαστικά ίσες για όλους, αλλά μόνο για τους λευκούς. Για τους νέγρους, ήταν απλώς ένα … άπιαστο όνειρο, αφού ζούσαν καταδικασμένοι στη φυλακή της καθημερινότητάς τους. Κι αυτό φαινόταν τόσο από τον τρόπο συμπεριφοράς απέναντί τους όσο και από τον τρόπο με τον οποίο ήταν οργανωμένες οι πόλεις, όπου υπήρχαν σημαντικά ποσοστά νέγρων. Σε μία μικρή περιπλάνηση στην πόλη, πολλές ενδείξεις πρόδιδαν τον φυλετικό διαχωρισμό με πινακίδες όπως: «Εστιατόρια μόνο για λευκούς», «Απαγορεύεται η είσοδος σε νέγρους», «Ιατρείο για λευκούς» – «Ιατρείο για μαύρους». Μέσα σε αυτόν τον ασφυκτικό κλοιό που υποχρεωνόταν να ζει η μαύρη φυλή της Αμερικής, φυσικό ήταν να διαμορφώσουν και το δικό τους ιδιαίτερο τρόπο επικοινωνίας και ψυχαγωγίας. Κάπως έτσι μπορεί να προσδιοριστεί η αιτία για τη γέννηση των πρώιμων blues τραγουδιών, τα οποία δεν ήταν άλλο από μια γνήσια μορφή λαϊκής τέχνης που δημιούργησαν απλοί άνθρωποι μιας φυλής που ζούσε υπό συγκεκριμένες συνθήκες καταπίεσης. Στην εμβρυακή περίοδο των blues, δεν μπορούμε να μιλάμε ακόμη για μουσικό είδος ή ρεύμα, μιας και οι πρώτοι μπλουζίστες δεν ήταν επαγγελματίες μουσικοί, αλλά επρόκειτο για ερασιτέχνες που εξωτερίκευαν με μια κιθάρα, τους καθημερινούς προβληματισμούς της κλειστής κοινωνίας που ζούσαν. Μάλιστα, ούτε κατά διάνοια δεν διαδίδονταν τα τραγούδια έξω από τους κόλπους αυτής της κοινωνίας, που υποχρεωτικά οι συνθήκες την ωθούσαν σε μια εσωστρεφή έκφραση αποκλειστικά και μόνο μέσα στα ίδια της τα πλαίσια. Επίσης, ήταν αδύνατο να χαρακτηριστούν τα blues ως μουσικό είδος από τη στιγμή που δεν είχε σημασία ούτε το πρόσωπο ούτε η προσωπικότητα του καλλιτέχνη.

blues2

Λίγοι ενδιαφέρονταν για τους δημιουργούς που στην πλειοψηφία των περιπτώσεων ήταν και οι ερμηνευτές. Εδώ δεν ισχύει απόλυτα ότι η αξία του καλλιτέχνη αναγνωρίζεται μετά το θάνατό του. Τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα, αφού οι μπλουζίστες των πρώτων χρόνων δεν αναγνωρίστηκαν ποτέ και σε πολλές περιπτώσεις οι δημιουργοί γνωστότατων και χιλιοερμηνευμένων τραγουδιών των blues είτε παραμένουν εντελώς άγνωστοι είτε τα τραγούδια τους έχουν γίνει αντικείμενο καπηλείας  από κολοσσούς της διεθνούς ροκ σκηνής που τα λήστεψαν παρουσιάζοντάς τα, ως δικές τους συνθέσεις.

blues3

Για τη λευκή Αμερική, τα blues ήταν «απαγορευμένος καρπός». Όχι, όμως, για τη Βρετανία, όπου τα μαύρα γκέτο της Αμερικής, η χαμηλή τάξη των μαύρων, οι αγώνες για την ένταξή τους στο νότο, όλα αυτά τα πολιτικά θέματα ήταν πολύ μακρινά.
Οι λευκοί νέοι, που αγκάλιαζαν τη μουσική των μαύρων, δεν εμπλέκονταν σε πολιτικά θέματα, όπως στην Αμερική. Οι νέοι τού Λονδίνου, τού Νιούκαστλ και τού Λίβερπουλ, έβαλαν τα χέρια τους στα «σκουπίδια» της Αμερικής κι έβγαλαν έναν πολιτισμό. Έτσι γεννήθηκε το rock κι αργότερα όλα τα υπόλοιπα παιδιά του.
Για τους επίδοξους μουσικούς υπήρχε ένα επιπλέον προνόμιο. Μπορούσαν εύκολα να μάθουν τα blues. Η δομή είναι σταθερή και πολύ απλή. Μόλις τη μάθεις, ως κιθαρίστας, νιώθεις αυτοπεποίθηση. Ξέρεις τι κάνεις, επειδή έχεις στα χέρια σου τις ρίζες της pop μουσικής τού 20ού αιώνα.

 

Η ιστορία της Μπλουζ

Για πολλά χρόνια το μπλουζ καταγραφόταν μόνο από μνήμης, ζωντανό και σε προσωπικό επίπεδο. Γεννήθηκε στο δέλτα του βόρειου Μισισιπή μετά από τον αμερικανικό εμφύλιο πόλεμο. Επηρεασμένο από τις αφρικανικές ρίζες του, μπαλάντες και ρυθμικούς χορούς, (τα τζαμπ απ), εξελίχθηκε σταδιακά σε μουσική για έναν τραγουδιστή, που δημιουργούσε διάλογο ανάμεσα στη φωνή και την κιθάρα του, τραγουδώντας έναν στίχο και απαντώντας οργανικά.

blues4

Από τα σταυροδρόμια των λεωφόρων 61 και 49 και την πλατφόρμα του Σιδηροδρομικού σταθμού του Κλάρκσντεϊλ, το μπλουζ μετακόμισε βόρεια στο Μπηλ Στρητ του Μέμφις και τα «Θεάματα των γιατρικών» (medicine shows), για να επηρεάσουν τη λαϊκή μουσική σχεδόν σε όλο το εύρος της. Τα πρώτα μπλουζ ακολουθούσαν, σε ό,τι αφορά στο ρυθμικό τους πρότυπο, τον συχνά ακανόνιστο ρυθμό της φωνής, όπως φαίνεται σε ηχογραφήσεις της δεκαετίας του 20, ακόμη και της δεκαετίας του 30, από τους θρυλικούς Τσάρλι Πάτον, Μπλάιντ ΛέμονΤζέφερσον, Ρόμπερτ Τζόνσον, Λάιτνινγκ Χόπκινς κ.ά.

blues5

Στη δεκαετία του 30 και του 40 τα μπλουζ κατέκτησαν τον Βορρά και πέρασαν στο ρεπερτόριο της μπιγκ μπαντ τζαζ. Η εισαγωγή του ηλεκτρικού ενισχυτή και η χρήση της τονικότητας της τζαζ άλλαξε ριζικά τη μορφή του «ηλεκτρικού» πλέον μπλουζ. Στις πόλεις του Βορρά, στο Σικάγο και το Ντητρόιτ, μπλουζίστες και σόλο κιθαρίστες (lead quitarists) όπως ο Μάντυ Γουότερς, ο Γουίλι Ντίξον, ο Τζον Λη Χούκερ, ο Χόουλινγκ Γουλφ και ο Έλμορ Τζέιμς έπαιξαν ηλεκτρικά και έκαναν δημοφιλή τα μπλουζ του Δέλτα του Μισισιπή, χρησιμοποιώντας στην μπάντα όργανα όπως το μπάσο, τα ντραμς, το πιάνο και περιστασιακά τη φυσαρμόνικα. Στην ίδια περίοδο στο Χιούστον ο Τι-Μπόουν Γουόκερ, και στο Μέμφις ο B. B. Κing  καθιέρωσαν ένα νέο στυλ που συνδύαζε την τεχνική της τζαζ με το ρεπερτόριο και την τονικότητα του μπλουζ.

blues6

Δείτε το βίντεο

 

Τα όργανα της Μπλουζ

Σύγχρονα ονομάζουμε τα όργανα τα οποία αποτελούν μια rock, blues ή jazz band. Τα όργανα αυτά είναι η ηλεκτρική κιθάρα, το μπάσο, ντραμς, πιάνο, πλήκτρα καθώς και σαξόφωνο, φλάουτο, κλαρινέτο.

blues7

Τι σημαίνουν οι στίχοι της Μπλουζ

Η μουσική του μπλουζ έχει τη δική της ποίηση και το δικό της λεξιλόγιο. Συνεπώς, μελετώντας συγκεκριμένες λέξεις και φράσεις που βρίσκονται στους στίχους των τραγουδιών του μπλουζ, κανείς μπορεί να καταλάβει καλύτερα όχι μόνο το μπλουζ σαν μουσικό είδος αλλά σαν ένα είδος κουλτούρας και τρόπου ζωής της τότε εποχής που σήμερα πλέον έχει μονάχα ιστορική και κοινωνιολογική αξία. Το μπλουζ δεν είναι απλά  ένα είδος  μουσικής αλλά κουλτούρας που εμπεριέχει πολλά στοιχεία που αφορούν τις σχέσεις των ανθρώπων, την δομή των κοινωνικών τάξεων, τον έρωτα, την εργασία, τον τρόπο που κάποιος βιώνει την ίδια τη ζωή. Το μπλουζ λοιπόν, έχει τη δική του μυθολογία.

Εκπρόσωποι

blues8

Δείτε το βίντεο

J. B. Lenoir, Buddy Guy, Τι-Μπόουν Γουόκερ, Τζον Άλεν Κάμπελ, Liroy Carr, B. B. King, Χάντυ Ουΐλιαμ Λεντμπέτερ, Μa Rainey, Γουίλι Μπράουν, Τσάρλι Πάτον, Κάρλος Σαντάνα, Έλμορ Τζέιμς, Σκιπ Τζέιμς, Μπλάιντ Λέμον Τζέφερσον, Μπλάιντ Γουίλι Τζόνσον, Τόμι Τζόνσον, Ρόμπερτ Τζόνσον, Τζάνις Τζόπλιν, Ρέι Τσαρλς, Σον Χάουζ, Λάιτνινγκ Χόπκινς.

 

blues9 blues10

 

Δείτε το βίντεο

blues11Δείτε το βίντεο

 

Δισκογραφικές Εταιρείες

Chess Records, Cobra Records, Vanguard Records, Arista, Polydor, Columbia.

blues12Στίχοι

Put your head on my shoulder
Hold me in your arms, baby
Squeeze me oh so tight
Show me that you love me too

Put your lips next to mine, dear
Won’t you kiss me once, baby
Just a kiss goodnight, may be
You and I will fall in love

People say that love’s a game
A game you just can’t win
If there’s a way
I’ll find it somebody
And then this fool with rush in

Put your head on my shoulder
Whisper in my ear, baby
Words I want to hear
Tell me, tell me that you love me too.

Put your head on my shoulder
Whisper in my ear, baby
Words I want to hear, baby
Put your head on my shoulder

 

Δείτε το βίντεο

 

Μετάφραση

Βάλε το κεφάλι σου στον ώμο μου
Κράτα με στην αγκαλιά σου, μωρό
Πίεσε με τόσο σφιχτά
Δείξε μου ότι με αγαπάς πάρα πολύ

Βάλε τα χείλη σου δίπλα στα δικό μου, αγαπημένε
Δεν θα με φιλάς μια φορά
Μόνο ένα φιλί για καληνύχτα, μπορεί να είναι
Εσύ κι εγώ θα ερωτευτούμε

Οι άνθρωποι λένε ότι η αγάπη είναι ένα παιχνίδι
Ένα παιχνίδι που απλά δεν μπορείς; να κερδίσεις
Αν υπάρχει ένας τρόπος
Θα το βρεις κάποιο

Βάτε το κεφάλι σου στον ώμο μου
Ψιθύρισε μου στο αυτί, μωρό μου
Λέξεις που θέλω να ακούσω
Πες μου, πες μου πως μ ‘αγαπάς πάρα πολύ.

Βάλε το κεφάλι σου στον ώμο μου
Ψιθύρισε μου στο αυτί, μωρό μου
Λέξεις που θέλω να ακούσω, μωρό μου
Βάλε το κεφάλι σου στον ώμο μου

Το κείμενο επιμελήθηκαν οι μαθητές Φώτης Δημοθεόδωρος, Κωνσταντίνος Καββαδάς, Αναστασία Μαυρίκου, Ειρήνη Μωρίκη, Κωνσταντίνος Ντούκας, Χρήστος Τσέλιος, Ιωάννης Φραγκογιαννάκης της Α΄ Γυμνασίου των Εκπαιδευτηρίων Ι. Τσιαμούλη.

 

Advertisements

Tagged as: , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: