Ηλεκτρονικο Περιοδικο των Εκπαιδευτηριων Ι. ΤΣΙΑΜΟΥΛΗ

Η ιστορία του απόδημου ελληνισμού

της Γ΄ Γυμνασίου

Η παρουσία τον Ελλήνων στην Αμερική χρονολογείται από την εποχή των ταξιδιών των ανακαλύψεων και εξερευνήσεων, βάσει γραπτών ντοκουμέντων από ημερολόγια πλοίων της εποχής και αναφορών των ταξιδιωτών προς τις κεντρικές διοικήσεις των μητροπολιτικών χωρών. Στο πρώτο μισό του 19ου αιώνα υπήρξαν μόνο μεμονωμένες αφίξεις Ελλήνων στις ΗΠΑ. Η συστηματική και μαζική μετανάστευση στις ΗΠΑ από όλη την Ευρώπη και από την Ελλάδα, αρχίζει μετά το 1870. Σύμφωνα με επίσημα στατιστικά στοιχεία, την δεκαετία 1871-1880 συνολικά 2.270.000 μετανάστες έφυγαν από την Ευρώπη για την Αμερική και μόνο 210 Έλληνες μεταξύ αυτών. Την επόμενη δεκαετία 1881-1890 στους συνολικά 4.730.000 μετανάστες από την Ευρώπη μόνο 2.300 ήταν Έλληνες. Την επόμενη δεκαετία 1891-1900 έφτασαν στην Αμερική 16.000 Έλληνες. Την δεκαετία 1901-1910 έφυγαν 167.500, ενώ την δεκαετία 1911-1920 184.000 Ο συνολικός πληθυσμός των Ελλήνων στις ΗΠΑ κατά το 1920 έφτασε τους 370.000

apodimi1

Ο λόγος αυτής της μαζικής μετανάστευσης ήταν οι σταφιδικές κρίσεις που ξέσπασαν στον ελλαδικό χώρο το 19ο αιώνα. Με τον όρο αυτό εννοούν την δυσκολία πώλησης της σταφίδας στο εξωτερικό, πράγμα που κλόνιζε τις τοπικές κοινωνίες. Οι συνέπειες αυτού του γεγονότος υπήρξαν καταστροφικές για τη χώρα. Έτσι ένα μεγάλο μέρος των Ελλήνων εκείνη την εποχή κατέφυγε στην Αμερική με την ελπίδα πως θα βρουν δουλειά και ζωή καλύτερη από την προηγούμενη. Η Αμερική εκείνη την περίοδο βίωνε μια χωρίς προηγούμενο οικονομική ανάπτυξη, που τράβηξε τους φτωχούς  Έλληνες γεωργούς και κτηνοτρόφους.

Οι πρώτες οικογένειες Ελλήνων αντιμετωπίστηκαν με εχθρικό τρόπο από τους Αμερικάνους. Τους θεωρούσαν, τους πιο ανεπιθύμητους μετανάστες. Το κατακάθι της Ευρώπης. Δεν τους θεωρούσαν καν λευκούς, αλλά μιγάδες. Οι Εργοδότες τούς έβαζαν να κάνουν τις πιο επικίνδυνες δουλειές και τους πλήρωναν με τα μικρότερα μεροκάματα. Χωρίς να το θέλουν,  οι πρώτοι Έλληνες μετανάστες, με τη διαφορετικότητά τους, έγιναν θύματα των ρατσιστών. Η λέξη «Έλληνας» εκστομιζόταν εναντίον τους ως βρισιά και συνήθιζαν να τους αποκαλούν “dirty Greeks”. Πολλοί αναγκάστηκαν να κόψουν τα επίθετά τους και να αλλάξουν τα μικρά τους ονόματα. Οι πρώτοι αυτοί μετανάστες έβλεπαν, να λεηλατούνται και να καταστρέφονται τα καταστήματά τους.

apodimi2

Οι συνθήκες διαβίωσης κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, στα μεταναστευτικά υπερωκεάνια, ιδιαίτερα εκείνα της πρώτης περιόδου (1907-1937), οι μετανάστες θεωρούνταν «φορτίο». Λίγοι κατάφερναν να πάρουν την πολυπόθητη άδεια μετανάστευσης για την Αμερική, τόπο απαγορευμένο για παράδειγμα σε όσους υπέφεραν από τραχώματα (διαδεδομένη νόσο την εποχή εκείνη). Όσοι τα κατάφερναν, πριν την επιβίβαση στο πλοίο, υποβάλλονταν σε ξεψείριασμα και εμβολιασμό.

apodimi3

Οι μετανάστες «πακετάρονταν» κυριολεκτικά στους χώρους κάτω από το κυρίως κατάστρωμα σε απελπιστικά στενούς χώρους. Από την πρώτη κιόλας ημέρα, η πολυκοσμία, οι αναθυμιάσεις των εμετών, η απόπνοια των σωμάτων των επιβατών και η έλλειψη στοιχειώδους καθαριότητας έκαναν την ατμόσφαιρα αποπνικτική. Ο νόμος προέβλεπε καθημερινή ιατρική επίσκεψη στη διάρκεια του ταξιδιού. Έπρεπε να μπαίνουν στη γραμμή και να περάσουν από τους γιατρούς του πλοίου. Καθώς το πλοίο αγκυροβολούσε εκεί, το περικύκλωνε ένας στολίσκος από μικρά πλοία.  Οι άνδρες της υπηρεσίας Αλλοδαπών και της Δημόσιας Υγείας, ανέβαιναν στο πλοίο και περνούσαν στους χώρους όπου βρίσκονταν οι επιβάτες της τρίτης θέσεως για το πιο χρονοβόρο μέρος της δουλειάς τους, προκειμένου να εξετάσουν κάθε επιβάτη. παραφορτωμένοι κατευθύνονταν στις βάρκες της Υπηρεσίας Αλλοδαπών που τους περίμεναν για να τους μεταφέρουν στο περίφημο Ellis Island, γνωστό στους Έλληνες μετανάστες ως «Καστιγγάρι». Εκεί μέσα στις πολύβουες στοές του γραφείου απογραφής, οι μετανάστες υποβάλλονταν στην τελική δοκιμασία. Οι περισσότεροι περνούσαν τον έλεγχο και ξεχνούσαν τις ταλαιπωρίες του ταξιδιού.  Όμως κάθε άρρωστος υποχρεωνόταν να γυρίσει στο πλοίο και παραδινόταν στην ατμοπλοϊκή εταιρία για επαναπατρισμό.

apodimi4

 Το 1921 ψηφίστηκε νόμος στις ΗΠΑ που περιόριζε την είσοδο μεταναστών σε συγκεκριμένες αναλογίες για κάθε χώρα, δίνοντας στην Ελλάδα αριθμό 4.890 ετησίως. Ο νόμος ίσχυσε 3 χρόνια στα οποία έφτασαν στις ΗΠΑ 41.000 Έλληνες. Ο νόμος το 1924 άλλαξε προς το χειρότερο επιτρέποντας μόνο 100 Ελληνες ετησίως. Έτσι την πενταετία 1925-1930 ήλθαν 730 αλλά και άλλοι 7.000 ως σύζυγοι και ανήλικα τέκνα. Ο νόμος αυτός άλλαξε γρήγορα και την δεκαετία 1930-1939 ήλθαν 3.000 και άλλοι 6.000 ως σύζυγοι και άγαμα τέκνα. Κατά την διάρκεια του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου δεν υπήρξε μετανάστευση. Μετά το τέλος αυτού, την διετία 1947-1949 έφτασαν 4.000.

apodimi5

Ένα νέο μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα έχει ξεκινήσει  προς την Αμερική,  αυτή την περίοδο, το τρίτο ιστορικά κατά σειρά στην ιστορία του σύγχρονου νεότερου Ελληνισμού. Ένα νέο αυτή την φορά επίσης αρκετά μεγάλο κύμα Ελλήνων μεταναστών που έρχονται κυνηγώντας το όνειρο.  Αναζητώντας την ελπίδα για μια καλύτερη ζωή και ένα καλύτερο μέλλον. Το κύμα εξόδου δε την τελευταία τριετία των μνημονίων, της ύφεσης και της ανεργίας κορυφώθηκε και μπορεί πλέον να συγκριθεί με τη μεγάλη μετανάστευση της δεκαετίας του ’60. Όμως, η μεγάλη και κρίσιμη διαφορά είναι ότι σήμερα δεν έχουμε να κάνουμε πλέον με ανειδίκευτους εργάτες, αλλά με ανθρώπους ανώτατης μόρφωσης, που διαθέτουν πτυχία, μεταπτυχιακά, διδακτορικά και πτυχία ξένων γλωσσών. Αποκαλυπτικά και προς απόλυτη επιβεβαίωση όλων των παραπάνω είναι και τα στοιχεία πρόσφατης έρευνας, από την οποία προκύπτει ότι εννιά στους δέκα 10 Ελληνες δηλώνουν πρόθυμοι να μεταναστεύσουν σε άλλη χώρα του εξωτερικού, αναζητώντας ένα καλύτερο αύριο για εκείνους και τα παιδιά τους.

apodimi6

Πριν από σχεδόν έναν χρόνο το πρωτοσέλιδο της γαλλικής εφημερίδας Le Monde έγραφε: Οι νέοι στην Ελλάδα επιλέγουν τη μετανάστευση. Σήμερα, η ίδια η πραγματικότητα το επιβεβαιώνει. Η Αμερική φαντάζει στα μάτια των Ελλήνων σήμερα ως μια χώρα ανοιχτών ευκαιριών…. μια κοινωνία  που λειτουργεί αξιοκρατικά χωρίς διακρίσεις και τους δίνει την δυνατότητα να πραγματοποιήσουν τα όνειρα τους…

apodimi7

Το κείμενο επιμελήθηκαν οι μαθητές Μάγδα Κατίκα, Φραγκογιαννάκη Άννα και Παναγιώτης Βαλεντής της Γ΄ Γυμνασίου των Εκπαιδευτηρίων Ι. Τσιαμούλη.

 

 

Advertisements

Tagged as: , , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: