Ηλεκτρονικο Περιοδικο των Εκπαιδευτηριων Ι. ΤΣΙΑΜΟΥΛΗ

Το υπέροχο ταξίδι της Μαρίας Ηλιού

της Ελένης Κατημερτζόγλου

Πρόσφατα παρακολουθήσαμε  στο σχολείο μας την ταινία-ντοκιμαντέρ «Το Ταξίδι: Το Ελληνικό όνειρο στην Αμερική. 1890-1980», την οποία έχει σκηνοθετήσει η πολλάκις βραβευμένη σκηνοθέτις Μαρία Ηλιού, η οποία μας έκανε την τιμή να παρευρεθεί  στο σχολείο μας προκειμένου να παρακολουθήσουμε μαζί της την ταινία. Επακολούθησε ενδιαφέρουσα συζήτηση. Η ταινία παρουσιάζει και ζωντανεύει  την ιστορία της μετανάστευσης και της νέας ζωής των Ελλήνων στην Αμερική, κατά το διάστημα 1890-1980,μέσα από έναν «θησαυρό» σπανίων φωτογραφιών και κινηματογραφικού υλικού, που ανακάλυψε η ίδια η Μαρία Ηλιού κατά την διάρκεια της έρευνάς της στην Νέα Υόρκη.

Χωρίζεται σε 3 κύκλους : α) Μετανάστες : 1890-1920 , β) Αμερικανοί πολίτες : 1920-1960 , γ) Επιστροφή στην ελληνικότητα : 1960 – 1980 .

iliou1

 Μια πολύ συγκινητική ταινία, με προσεκτικά επιλεγμένο υλικό, μάς ταξίδεψε όλους στην αγωνία και προσπάθεια των Ελλήνων μεταναστών να σταθούν στα πόδια τους. Αν είναι αλήθεια ότι ο πόνος εξαγνίζει τις ψυχές των ανθρώπων, τότε αυτό πρέπει να συνέβη στους Έλληνες μετανάστες που είτε κυνηγημένοι από τον τόπο τους ,είτε με την ελπίδα μιας καλύτερης ζωής αναζήτησαν το όνειρο. Πρόσωπα χλωμά, στοιβαγμένες οικογένειες, επιβιβάζονται στο υπερωκεάνιο «ΑΘΗΝΑ» που θα τους μεταφέρει στην Αμερική ή αλλιώς «γη της επαγγελίας». Με μόνη περιουσία τους τα απολύτως απαραίτητα και ελάχιστα χρήματα που πολλές φορές είχαν δανειστεί. Παρά τις αντίξοες συνθήκες και το οικονομικό ΚΡΑΧ του 1929 οι Έλληνες μετανάστες που συνέπεσε να βρίσκονται εκείνη την εποχή στην Αμερική δούλεψαν σκληρά σε ορυχεία, εργοστάσια και σε άλλες βαριές, ανθυγιεινές έως απάνθρωπες πολλές φορές συνθήκες,  καταφέρνοντας όχι μόνο να μη φύγουν από τον τόπο υποδοχής τους ,όταν και εκεί ξέσπασε οικονομικό «κραχ», αλλά να ορθοποδήσουν και χάρη στο ελληνικό πνεύμα να δημιουργήσουν ακόμα και προσωπικές επιχειρήσεις. Είναι σίγουρο ότι οι πρώτοι Έλληνες μετανάστες ένιωθαν έντονα το αίσθημα της αλληλεγγύης μεταξύ τους και σύντομα σχημάτισαν ελληνικές κοινότητες με σχολεία και εκκλησίες, διατηρώντας ζωντανές τις παραδόσεις τους και την γλώσσα τους. Ενώ επί το πλείστον ήταν σχεδόν αγράμματοι, σαν νέοι Μακρυγιάννηδες ένιωθαν ότι αυτό που τους κάνει ξεχωριστούς και τους ενώνει είναι η ιστορία τους και ο πολιτισμός τους. Γι ‘αυτό φρόντισαν τις νεώτερες γενιές Ελλήνων να τις μορφώσουν και να διαφυλάξουν τα ιδεώδη.

iliou2

O Έλληνας λόγω της γεωγραφικής θέσης της πατρίδας του ήταν αναγκασμένος άλλοτε να ταξιδεύει σαν νησιώτης μπαρκάροντας σε κάποιο πλοίο και άλλοτε να μεταναστεύει από κάποιο ορεινό χωριό ψάχνοντας καλύτερη τύχη και εξερευνώντας τον κόσμο. Στο κύτταρό του υπάρχει ο Οδυσσέας που άλλοτε φεύγει με τους συντρόφους του αναζητώντας ξένους τόπους και άλλοτε προσπαθεί να επιστρέψει νοσταλγώντας την Ιθάκη του. Όπως και να χει ο Έλληνας παραμένει κοσμοπολίτης, ανοιχτόμυαλος, πρόθυμος να δεχτεί και να αφομοιώσει νέες κουλτούρες αλλά και να προσφέρει όπου μπορεί. Ανέκαθεν το ελληνικό φιλότιμο υπάρχει σαν έννοια και τον συνοδεύει από την γέννησή του.

Όπως και τότε έτσι και σήμερα, η κρίση ή η οικονομική δυσπραγία δημιουργούν στους ανθρώπους πολλές φορές συναισθήματα πρωτόγνωρα γι’ αυτούς πχ. απόγνωση, ανασφάλεια, άγχος για το αύριο. Αυτό που συμβαίνει τον τελευταίο καιρό στην πατρίδα μας είναι μια εικόνα θα έλεγα που επαναλαμβάνεται τηρουμένων των αναλογιών. Βέβαια όταν ένας άνθρωπος δεν γνωρίζει πολλά από την ιστορία μας  γίνεται εχθρικός, εσωστρεφής και εγωιστής. Νομίζει ότι αυτό που του φταίει είναι ο ξένος μετανάστης ανεξαρτήτως πολλές φορές εθνικότητας  κρίνοντας μόνο από το χρώμα του ή από την γλώσσα που μιλάει. Πόσο οξύμωρο και αντιφατικό  φαίνεται για έναν τόπο όπου γεννήθηκε η δημοκρατία και η αποδοχή της διαφορετικότητας να υπάρχουν άνθρωποι που είναι έτοιμοι να κατασπαράξουν ανθρώπους με γνώμονα την δήθεν ανωτερότητά τους και το συμφέρον τους! Τι γνώμη θα είχαν για αυτούς τους νεοέλληνες άραγε ο Σωκράτης, ο Περικλής αλλά και ο πρώτος μετανάστης που πήγε στην Αμερική; Τι θα συμβούλευε άραγε τους νεοέλληνες; Σίγουρα αυτά που θα ήθελε να βρει πηγαίνοντας σε έναν ξένο τόπο: την ανθρωπιά, την κατανόηση και την ευαισθησία που πρέπει να δείχνουμε σε ανθρώπους ξεριζωμένους από την πατρίδα τους, ταλαιπωρημένους που έχουν υποστεί στην προσωπική τους Οδύσσεια κακουχίες, πείνα, εκμετάλλευση.

Άλλωστε στην πρόσφατη ιστορία μας έχουμε υποστεί και τον ξεριζωμό και την προσφυγιά (Μικρά Ασία 1922 ), ταλαιπωρημένοι άνδρες, γυναίκες και παιδιά, όσοι κατάφεραν να γλιτώσουν από την σφαγή, βρέθηκαν στην Ελλάδα, την μεγάλη πατρίδα προσπαθώντας να επιβιώσουν μέσα σε αντίξοες συνθήκες και να σβήσουν τα τραύματα από τις ψυχές τους.

Το συμπέρασμα λοιπόν είναι ότι ο ιστορικός του μέλλοντος θα βρεθεί μπροστά σε μεγάλες εκπλήξεις από την αντιφατικότητα των καιρών και την συμπεριφορά του σύγχρονου Έλληνα που παραδόξως έχει λησμονήσει την ιστορία του, τον Ξένιο Δία τον προστάτη της φιλοξενίας, καθώς ήταν θεσμός για τους αρχαίους να υποδέχονται και να περιποιούνται τους ξένους στο σπίτι τους. Πίστευαν ιδιαίτερα στην ιδέα της φιλοξενίας και την θεωρούσαν ηθικό χρέος και ιερό κανόνα των θεών.

Μακάρι να κάνουμε πολλά τέτοια ταξίδια στον χρόνο, σαν το υπέροχο ΤΑΞΙΔΙ της Μαρίας Ηλιού και να ανακαλύπτουμε ξανά την αγωνιστικότητα, την προσπάθεια και το ελληνικό δημιουργικό πνεύμα.

Η κυρία Μαρία Ηλιού στο αμφιθέατρο του σχολείου μας.

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ

Η Ελένη Κατημερτζόγλου είναι μαθήτρια της Α΄ Λυκείου των Εκπαιδευτηρίων Ι. ΤΣΙΑΜΟΥΛΗ.

 

Advertisements

Tagged as: , , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: