Ηλεκτρονικο Περιοδικο των Εκπαιδευτηριων Ι. ΤΣΙΑΜΟΥΛΗ

Εθελοντικά . . . Αδρανείς

της Β΄ Λυκείου

Μία από τις πανανθρώπινες αξίες στη ζωή είναι η αλληλεγγύη, δηλαδή το ηθικό καθήκον του κάθε πολίτη να στέργει προς τον συνάνθρωπο. Μία έκφραση κοινωνικής προσφοράς είναι και ο εθελοντισμός, καθώς τα κίνητρα και η προσφορά του εθελοντή συνδέονται άμεσα με την αλληλεγγύη. Ο εθελοντής με ανιδιοτέλεια συμμετέχει στον κοινό αγώνα για την επίτευξη κοινωφελών στόχων, με απώτερο σκοπό την καλύτερη ποιότητα ζωής.

ethel1

Είναι αποδεδειγμένο ότι σε μια κοινωνία εξάρτησης του ενός από τον άλλον, η αλληλοβοήθεια αποτελεί σημαντική αρωγό για την αρμονική και ομαλή συμβίωση. Ο εθελοντισμός ως μια ενέργεια με βαθύτατα ηθικό περιεχόμενο, δίνει νόημα και πληρότητα στη ζωή των ανθρώπων. Είναι λοιπόν μια στάση ζωής, που ενστερνίζεται αξίες όπως η αλληλεγγύη, η κοινωνική δικαιοσύνη και η κοινωνική συμμετοχή. Η αλληλεγγύη και ο εθελοντισμός είναι έννοιες αλληλένδετες δηλαδή έχουν κοινά σημεία και κοινές αξίες, όσον αφορά τον άνθρωπο και την κοινωνία. Αυτό που επιτυγχάνεται μέσα από τα παραπάνω είναι η σύμπραξη των ανθρώπων και η καλλιέργεια, ενός συλλογικού ενδιαφέροντος προς τον συνάνθρωπο υπερβαίνοντας έτσι τον ατομικισμό. Έχει επομένως παιδευτικό χαρακτήρα, γεγονός το οποίο ενδυναμώνει την κοινωνική αλληλεγγύη, ενισχύει την ενεργό συμμετοχή του πολίτη προσδιορίζοντας νέα δεδομένα στη ζωή μας. Επιπρόσθετα, φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά, διότι δίνει λύση στα προβλήματα επιβίωσής τους, ενώ παράλληλα βοηθά στην εξέλιξη και στην ανάπτυξη του πολιτισμού και της κοινωνίας προσφέροντας εσωτερική ολοκλήρωση και  δεν ευνοεί την ανάπτυξη ναρκισσιστικών ιδεών.

ethel2

Δείτε το βίντεο:

Ωστόσο η αναζήτηση τέτοιων ανιδιοτελών ενεργειών στην Ελλάδα είναι δύσκολη και παρά την αισιόδοξη αύξηση των εθελοντών τα τελευταία χρόνια η κατάσταση είναι ακόμη απογοητευτική. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν το 2012 το 81,1% του πληθυσμού δε συμμετείχε ποτέ σε καμμία εθελοντική ενέργεια και η Ελλάδα στα ποσοστά εθελοντισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις. Για παράδειγμα ο βαθµός συμμετοχής των νέων Ελλήνων σε εθελοντικές δραστηριότητες, είναι από τους πιο χαµηλούς ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Οι επίσημοι φορείς από την άλλη, φαίνεται ότι έχουν αποτύχει στην ακριβή διατύπωση της εικόνας του εθελοντισμού και τα αποτελέσματα δεν είναι ούτε τεκμηριωμένα ούτε πλήρη.

ethel3

Σε μια προσπάθεια να σκιαγραφήσουμε τα χαρακτηριστικά της κοινωνίας μας, θα λέγαμε ότι πρόκειται για μία κοινωνία κλειστοφοβική, στην οποία κυριαρχεί το πνεύμα του ατομικισμού και της χρησιμοθηρίας. Αυτή η ναρκισσιστική εσωστρέφεια που μας διακατέχει, μάς εμποδίζει επομένως να αναπτύξουμε σχέσεις αμοιβαιότητας με το συνάνθρωπο. Αντιτιθέμεθα λοιπόν αμείλικτα σε καθετί το διαφορετικό, ενώ παράλληλα εμπιστευόμαστε άτομα που ανήκουν στο συγγενικό μας περιβάλλον ή γενικότερα στην ίδια κοινωνική ομάδα. Ο εγωκεντρισμός μας και η φιλαυτία μας, νεκρώνουν κάθε υγιές συναίσθημα που ενυπάρχει σε εμάς, με αποτέλεσμα στην οικογενειοκεντρική μας κοινωνία τα αντανακλαστικά μας να φθίνουν απέναντι σε διάφορα κοινωνικά ζητήματα. Δυστυχώς το άγος της ελληνικής κοινωνίας παραμένει αμετάβλητο και οι πολίτες της αδιάφοροι και αδρανείς, αποξενώνονται από το κοινωνικό σύνολο.

ethel4

Το γενεσιουργό αίτιο αυτής της κοινωνικής αναλγησίας είναι η Παιδεία. Η επικράτηση της τεχνοκρατικής εκπαίδευσης συνεπάγεται τον παραγκωνισμό της ανθρωπιστικής παιδείας και κατ’ επέκταση της πνευματικής καλλιέργειας. Επομένως δεν διευρύνονται οι πνευματικοί ορίζοντες των νέων, δεν καλλιεργείται η κριτική τους ικανότητα, ενώ παράλληλα επικρατεί η νοοτροπία της ήσσονος προσπάθειας και υποχωρεί το πνεύμα της συλλογικότητας. Οι νέοι δεν ενστερνίζονται ανθρωπιστικές αξίες, όπως η αλληλεγγύη, δεν έχουν ηθικές ευαισθησίες και διακρίνονται από έναν ωχαδερφισμό, δηλαδή από μία ατέρμονη αποχή τόσο από τα κοινωνικά δρώμενα, όσο και από διάφορα κοινωνικά ζητήματα.

Το γεγονός αυτό  οφείλεται επίσης στο ότι, στην οικογενειοκεντρική μας κοινωνία, η οικογένεια υπηρετεί το ήθος της κλειδαρότρυπας. Τα μέλη της δεν έχουν γαλουχηθεί με το πνεύμα της ανιδιοτελούς προσφοράς, με αποτέλεσμα τα βιώματα και τα πρότυπά τους να τους εμποδίζουν να ασπαστούν το εθελοντικό πνεύμα. Το πνεύμα αυτό , το οποίο εκφράζεται κυρίως με πράξεις, είναι κάτι που τους φαίνεται ξένο και τούς είναι αρκετά δύσκολο να το εντάξουν στο πρόγραμμα τους. Αυτό οφείλεται στο ότι η καθημερινότητά τους, τούς έχει μάθει να μην υιοθετούν τίποτα διαφορετικό απ’ ό,τι έκαναν μέχρι στιγμής και να μην κάνουν την αυτοκριτική τους, ώστε να αλλάξουν προς το καλύτερο.

ethel5

Ένας ακόμη καταλυτικός παράγοντας για τη διάδοση του εθελοντισμού είναι και το κράτος. Μπορεί από το 1999 το Ελληνικό Κοινοβούλιο µε νόµο να έχει δημιουργήσει ένα πλαίσιο συνεργασίας ανάµεσα στη διεθνή βοήθεια µη κυβερνητικών οργανισµών και του κράτους, αλλά η πραγματικότητα διαφέρει. Συγκεκριμένα, δεν υπάρχει ούτε ειδική νομοθεσία που καθορίζει τους γενικούς κανονισμούς μιας οργάνωσης, ούτε νομική προστασία προς τους εθελοντές, αφού στην Ελλάδα δεν υπάρχει ειδικό νοµικό πλαίσιο γι’ αυτούς. Ειδικότερα, ως προς την προστασία υγείας των εθελοντών, η ευθύνη είναι απόλυτα στους οργανισμούς. Το κράτος δεν παρέχει καμμία νοµική πρόνοια σχετικά µε την ασφάλιση των εθελοντών. Συνεπώς, η προστασία τους σε περίπτωση ατυχήµατος, ασθένειας ή πρόκλησης ζηµιάς από τρίτους εξαρτάται από τον οργανισµό. Εάν ο οργανισµός δεν παρέχει ασφάλιση, ο εθελοντής πρέπει να χρησιμοποιήσει την προσωπική του ασφάλιση. Έτσι φαίνεται πως η αδυναμία του κράτους να προστατέψει τον εθελοντή μπορεί να οδηγήσει και στην αποθάρρυνση των πολιτών από την συμμετοχή τους σε τέτοιες δραστηριότητες.

ethel6

Ένας επιπλέον λόγος χαμηλών δεικτών έκφρασης αλληλεγγύης στην Ελλάδα είναι και η ελλιπής ενημέρωση από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Για να το αντιληφθούμε αυτό αξίζει να δοθεί το παράδειγμα των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Σ’ αυτή την περίπτωση η συστηματική προβολή των εθελοντικών δράσεων που επρόκειτο να γίνουν στους Ολυμπιακούς και Παραολυμπιακούς Αγώνες αύξησε κατακόρυφα τη συμμετοχή των πολιτών σ’ αυτές. Οι περισσότεροι υποψήφιοι εθελοντές δήλωσαν επίσης ότι είχαν ενημερωθεί για τον Εθελοντισµό στους Ολυμπιακούς Αγώνες κυρίως από τις εφημερίδες, τα περιοδικά και την τηλεόραση. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης παίζουν ένα καίριο ρόλο για την καλλιέργεια του αισθήματος του εθελοντισμού στους ανθρώπους. Αν αυτός ο ρόλος παραλειφθεί παρατηρείται αυτόματα και η μείωση των δραστηριοτήτων, ένα φαινόμενο που συναντάται έντονα σήμερα.

ethel7

Αρκετοί είναι αυτοί που λένε ότι οι Έλληνες δεν έχουν στο DNA τους τον εθελοντισμό. Όμως, ο εθελοντισμός δεν είναι βιολογικό χαρακτηριστικό που έχει κανείς, αλλά στάση ζωής. Άλλωστε, όπως είχε πει και κάποιος εθελοντής, ο εθελοντισμός δεν είναι επιλογή, είναι ευθύνη. Άρα λοιπόν μία συθέμελη αλλαγή, μία αλλαγή νοοτροπίας είναι η ίαση σε αυτήν την κοινωνική αδιαφορία. Οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε ότι μέσα από τη συλλογική προσπάθεια και το ενδιαφέρον για τον πλησίον μας θα αναζωογονηθεί η ελληνική κοινωνία, διότι το ενδιαφέρον συντηρεί τη μνήμη, ενώ η αδιαφορία οδηγεί στην παθητικότητα.

Δείτε το βίντεο:

Το κείμενο επιμελήθηκαν οι μαθήτριες Μαριάννα Ντούβλη, Αθανασία Χατζηγιαννάκη και Πελαγία Ξενιού της Β΄ Λυκείου των Εκπαιδευτηρίων Ι. Τσιαμούλη.

ethel8

 

Advertisements

Tagged as: , , , , , ,

1 Response »

  1. Πολύ δημιουργικές και βαθύτατες σκέψεις! Αν ο καθένας τα σκεφτεί λίγο όσα γράφετε, σίγουρα μπορούμε να αλλάξουμε και εντός μας και εκτός πυκνώνοντας τις εθελοντικές μας δραστηριότητες. Μπράβο γιατί το θέμα ήταν δύσκολο για την ηλικία σας και το άρθρο σας πολύ αξιόλογο!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: