Ηλεκτρονικο Περιοδικο των Εκπαιδευτηριων Ι. ΤΣΙΑΜΟΥΛΗ

ΣΩΚΡΑΤΗΣ: Μια νέα τομή στη φιλοσοφία

της Εμμανουέλας Σωτηροπούλου και της Χριστίνας Μεσσαριτάκη.

Ο Σωκράτης, γιος του Σωφρονίσκου και της Φαιναρέτης από το δήμο Αλωπεκής, έζησε στην Αθήνα από το 470 π. Χ. (ή 469 π. Χ.) έως το 399 π. Χ. Στα δεκαεπτά του χρόνια, γνώρισε τον Αρχέλαο, ο οποίος ήταν και η αιτία να ασχοληθεί με τη φιλοσοφία. Παντρεύτηκε σε μεγάλη ηλικία με την Ξανθίππη, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά, τον Λαμπροκλή, το Σωφρονίσκο και τον Μενέξενο.

filos1

Η τομή του Σωκράτη στη φιλοσοφία

Πριν από τον Σωκράτη υπήρχαν οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι. Αυτοί ασχολούνταν με τη μελέτη φυσικών φαινομένων. Όμως ο Σωκράτης ανέτρεψε όλον αυτό τον τρόπο φιλοσοφίας. Έχει ειπωθεί για τον Σωκράτη πως «κατέβασε τη φιλοσοφία από τα άστρα στη γη». Ασχολήθηκε με θέματα ανθρωποκεντρικού χαρακτήρα. Τον απασχολούσαν ερωτήματα όπως «τι είναι ωραίο», «τι είναι άσχημο», «τι είναι καλό» ή «τι είναι κακό». Ενδιαφέρθηκε και μελέτησε τον άνθρωπο και τον χαρακτήρα του. Θέλησε λοιπόν να δημιουργήσει ένα στέρεο έδαφος πάνω στο οποίο θα μπορούσαν ύστερα να θεμελιωθούν οριστικά και αμετάκλητα οι έννοιες του καλού, της αρετής και της σοφίας. Όπως οι πρώτοι φιλόσοφοι λοιπόν αναζητούσαν την πρώτη αρχή της δημιουργίας, έτσι και ο Σωκράτης αναζήτησε την αρχή κάθε ηθικής έννοιας, που δεν επηρεάζεται από ιστορικές και κοινωνικές συνθήκες αλλά ούτε από τη δυνατότητα της αντίληψης του κάθε ανθρώπου. Αναζήτησε δηλαδή το απόλυτο και απέρριψε το σχετικό, μελέτησε την ηθική ουσία και απέρριψε τα ηθικά φαινόμενα.

filos2

Οι μέθοδοι του Σωκράτη

Μία από τις μεθόδους του ήταν η μαιευτική. Σύμφωνα με αυτήν, ο Σωκράτης προσπαθούσε, προσποιούμενος την πλήρη άγνοια για το θέμα που συζητούσε κάθε φορά, να εκμαιεύσει τη γνώση και την αλήθεια από τον συνομιλητή του, όπως ακριβώς και η μαία ξεγεννάει το παιδί από τη μάνα. Για αυτήν τη μέθοδο, ήταν επηρεασμένος και από τη μητέρα του, η οποία εργαζόταν ως μαία. Χαρακτηριστικό στοιχείο της μαιευτικής μεθόδου ήταν η ειρωνεία, βασικό γνώρισμα και της σωκρατικής διδασκαλίας.

filos3

Η δεύτερη μέθοδός του ήταν η διαλεκτική. Η λέξη «διαλεκτική» προέρχεται από το ρήμα «διαλέγομαι» και από την λέξη «διάλογος», ο οποίος ήταν και βασικό χαρακτηριστικό αυτής της μεθόδου. Με βάση αυτήν, ο Σωκράτης προσπαθούσε να οδηγήσει τον συνομιλητή του στην ανακάλυψη της βαθύτερης αλήθειας των πραγμάτων, αφήνοντας τον συνομιλητή του να εκφράσει ελεύθερα την άποψή του σχετικά με το θέμα που συζητούσαν, θεωρώντας αρχικά, αυτή την άποψη ως ολοκληρωμένη και σωστή. Ύστερα, μέσα από ερωτοαποκρίσεις, οδηγεί λοιπόν τον συνομιλητή του, στην ανακάλυψη νέων συμπερασμάτων και νέων προσεγγίσεων της αλήθειας.

filos4

Η Εμμανουέλα Σωτηροπούλου και η Χριστίνα Μεσσαριτάκη είναι μαθήτριες της Γ’ Γυμνασίου των Εκπαιδευτηρίων Ι. Τσιαμούλη.

Advertisements

Tagged as: , , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: