Ηλεκτρονικο Περιοδικο των Εκπαιδευτηριων Ι. ΤΣΙΑΜΟΥΛΗ

Δίστομο 10 Ιουνίου 1944

του Γιάννη Ψύλλα
Στις 13 Απριλίου ο σύλλογός μας, «Η Γενιά της Παράγκας», πραγματοποίησε ημερήσια εκδρομή στο Δίστομο.

Όταν φτάσαμε στην πόλη μια ευγενική κυρία μας υποδέχτηκε και μας οδήγησε στο Πνευματικό Κέντρο όπου παρακολουθήσαμε με κατάνυξη και σφιγμένο στομάχι το χρονικό της σφαγής των κατοίκων του Διστόμου την 10η Ιουνίου 1944 από τους χιτλερικούς κατακτητές. Ήταν μια συμπεριφορά, την οποία συνήθιζαν οι ναζί γερμανοί, προβάλλοντας κατά κανόνα δικαιολογίες εκδίκησης, για απώλειες των στρατιωτών τους από τις ανταρτικές δυνάμεις, ουσιαστικά όμως για να τρομοκρατούν τους πληθυσμούς των κατακτημένων χωρών με το άλλοθι, ότι η ανώτερη άρια φυλή των ναζί μπορεί να αντιμετωπίζει τους «βρώμικους, απολίτιστους και κατώτερους Βαλκάνιους» με περιφρόνηση και απέχθεια, των οποίων ο αφανισμός θα ήταν χρήσιμος για την μελλοντική ανώτερη ναζιστική Ευρώπη.

psil1Τώρα πώς μπορεί κάποιος να δεχτεί αυτή την δικαιολογία στην κτηνωδία που επιτελέστηκε τότε, με τα ξεκοιλιασμένα νήπια και τα κακοποιημένα πτώματα των κατοίκων του Διστόμου, είναι σίγουρα έξω από κάθε ανθρώπινη λογική. Οι «ανώτεροι φυλετικά άριοι» επέδειξαν ηθική συμπεριφορά πολύ κατώτερη ακόμα και από εκείνη των φανατικών ταλιμπάν.
Στη συνέχεια, με πληγωμένη ψυχολογία, ανεβήκαμε σε κάποιο ύψωμα της πόλης που έχει ανεγερθεί ηρώο προς τιμή των μαρτύρων κατοίκων.

psil2
Η «Παράγκα» με ευλάβεια και κατάνυξη έδωσε όρκο τιμής στους μάρτυρες, ψάλλοντας τον Εθνικό μας Ύμνο, ότι δεν θα ξεχάσει ποτέ την θυσία τους για την Πατρίδα μας αλλά και για όλο τον κόσμο και ότι ο καθένας μας θα αγωνιστεί με όλες του τις δυνάμεις για να μην επιτρέψει την επικράτηση απάνθρωπων εξουσιών, στο βαθμό που μας αναλογεί. Τα εγκλήματα των ναζί κατακτητών είναι εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, που δεν μπορεί και δεν επιτρέπεται να δικαιολογήσει κανένας φανατισμός με όποια προκάλυψη κι αν έχει, είτε θρησκευτική, είτε εθνικιστική είτε ιδεολογική.
Με αυτές τις σκέψεις το βράδυ μετά την επιστροφή στα σπίτια μας ξανάφερα στο νου μου το βίντεο που παρακολουθήσαμε το πρωί στο Δίστομο. Ήταν καταπέλτης, σε άφηνε εμβρόντητο. Από την άλλη, άρχισα να στέκομαι κριτικά απέναντι στο ύφος και το περιεχόμενο της παρουσίασης της σφαγής. Κάτι δεν μου πήγαινε καλά. Πράγματι ο συγκλονισμός των γεγονότων σου αδρανοποιούσε το μυαλό και δεν σου άφηνε περιθώρια για σκέψεις και χρήσιμα συμπεράσματα. Όχι προφανώς για συμπεράσματα του είδους αν οι ναζιστές έκαναν σωστά ή λάθος. Κάτι τέτοιο η λογική και η ηθική κάθε υγιούς ανθρώπου το απορρίπτει apriori. Το ερώτημα είναι και μάλιστα διαχρονικό, γιατί οι άνθρωποι και εν προκειμένω οι γερμανοί φαντάροι, νέα παιδιά, να φτάνουν σε τέτοιο σημείο φανατισμού και μίσους και να δολοφονούν, (όχι σκοτώνουν δολοφονούν), νήπια και γέρους ανήμπορους.  Και για να είμαι δίκαιος ιστορικά, όχι όλοι. Κάποιοι δολοφονούσαν κι οι υπόλοιποι ήταν βουβοί συνεργάτες ή αδρανείς θεατές. Υπάρχει άραγε και σήμερα ο κίνδυνος να ξαναζήσουμε τέτοιες φρικαλεότητες;  Δεν αναφέρομαι προφανώς στον υπόλοιπο κόσμο όπου τέτοιου είδους βία είναι καθημερινό φαινόμενο. Δεν χρειάζεται κάποιος παρά να δει τι γίνεται κοντά μας, στη Συρία για παράδειγμα. Το ερώτημα αφορά την Πατρίδα μας την ίδια. Δεν μπορώ λοιπόν να παριστάνω πως δεν βλέπω τον ίδιο άκριτο φανατισμό σε πολλές ομάδες της κοινωνίας. Νεκροί, τραυματίες και βανδαλισμοί στα γήπεδα, στις κοινωνικές διεκδικήσεις. Τρεις αθώοι νεκροί πριν από δυο χρόνια στη Μαρφίν, κάθε μέρα ξυλοδαρμένοι και τραυματισμένοι αλλοδαποί. Τι το κοινό υπάρχει λοιπόν πίσω από κάθε φανατισμό και βία των διαφόρων ομάδων; Η απάντηση που δίνω εγώ για αυτό το φαινόμενο είναι η έλλειψη δημοκρατικής συνείδησης. Η απουσία δημοκρατικής διαπαιδαγώγησης των νέων και της κοινωνίας.

psil3Η κοινωνία που έχει γαλουχηθεί σωστά και έχει εμπεδωμένες δημοκρατικές αρχές, στέκεται κριτικά και όχι παθητικά απέναντι στα κοινωνικά γεγονότα. Έχει υγιή σκέψη και με ανθρώπινα ανακλαστικά αντιδρά αμέσως εξουδετερώνοντας τις όποιες παρεκτροπές εμφανιστούν εξ αιτίας του όποιου «ισμού».
Κατέληξα στο συμπέρασμα λοιπόν ότι από την παρουσίαση έλειπε το δίδαγμα. Πώς πρέπει να διαπαιδαγωγούμε τα παιδιά μας, την Ελληνική νεολαία, ώστε να στέκεται εμπόδιο σε κάθε απόπειρα εκτροπή προς τη βία. Όλοι έχουμε τη θρησκεία μας, την ιδεολογία μας, τις πολιτικές μας πεποιθήσεις και είναι όχι απλώς θεμιτό αλλά και κοινωνική ανάγκη να συμβαίνει έτσι. Μέχρι εκεί όμως. Δεν θα πρέπει, να επικαλούμαστε οποιοδήποτε άλλοθι προκειμένου να δικαιολογήσουμε πράξεις φανατισμού και τυφλής βίας. Αν ο γερμανός ναζί είχε τέτοια δημοκρατική παιδεία δεν θα είχε καταντήσει ποτέ σε κτηνώδη δολοφόνο.
Να προλάβω τις αντιρρήσεις μερικών συμμαθητών. Εντάξει η δημοκρατική κοινωνική οργάνωση είναι απαραίτητη προϋπόθεση για ανάπτυξη ανακλαστικών αποφυγής της βίας. Είναι όμως επαρκής; Προφανώς όχι. Υπάρχουν κι άλλες σημαντικές παράμετροι που προϋποτίθενται. Η Εκκλησία σαν αυτόνομη κοινότητα, τα αθλητικά σωματεία αλλά κυρίως και πάνω απ όλα το Σχολείο και η Ελληνική οικογένεια. Όλοι μαζί και καθ ένας χώρια πρέπει καθημερινά να αγωνιζόμαστε ενάντια στην ιδεολογία της βίας.

psil4Από το απάνθρωπο έγκλημα εις βάρος των μαρτύρων συμπατριωτών μας του Διστόμου ας βγάλουμε διδάγματα για στάση ζωής. Να πηγαίνουν όλοι οι μαθητές των σχολείων, όλων των βαθμίδων της Ελλάδας στο Δίστομο και στα σχολεία να γίνονται συζητήσεις των δασκάλων με τα παιδιά πάνω στα γεγονότα, με αναλύσεις των συμπεριφορών, χωρίς μελοδραματισμούς και ηρωισμούς, κατά το δυνατόν, ώστε η θλίψη και ο θυμός να αφήνουν χώρο για τη σκέψη.

psil5

Ο Γιάννης Ψύλλας (17η σειρά της ΓΕΝΙΑΣ της ΠΑΡΑΓΚΑΣ) είναι Μηχανολόγος Ηλεκτρολόγος του ΕΜΠ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: