Ηλεκτρονικο Περιοδικο των Εκπαιδευτηριων Ι. ΤΣΙΑΜΟΥΛΗ

Ο τύραννος εντός μας

του Σταμάτη Κωνσταντινίδη

Μέσα στον στόχο βρέθηκα μιας εξουσίας

που δεν κατέχει από πόνο και χαρά.

Δημήτρης Γιαλαμάς

 stam1

Η πρόσφατη δημοσκόπηση που είδε το φως της δημοσιότητος (ΕΘΝΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 24-11-2013)  και παρουσιάζει το κόμμα της Χρυσής Αυγής να επανακτά τα ποσοστά του αγγίζοντας και πάλι διψήφιο νούμερο, γεννά εύλογες ανησυχίες και προβληματισμό για την Λερναία Ύδρα του φασισμού στην ελληνική κοινωνία με δεδομένο μάλιστα ότι το 10% των συμπολιτών μας που δηλώνουν ότι θα ψηφίσουν την Χρυσή Αυγή προέρχεται από όλους τους πολιτικούς χώρους και δεν έχει το στίγμα μιας ταυτόσημης ιδεολογικής καθαρότητος. Χωρίς επίσης να διαφωνεί κανείς με το ότι ο οποιοσδήποτε ενέχεται σε πράξεις ποινικά κολάσιμες θα πρέπει να παραπέμπεται στην δικαιοσύνη προς έλεγχο, σίγουρα πάντως γίνεται σαφές ότι δεν θα ξεμπλέξει κανείς με το ετερόκλητο αυτό φασιστικό μόρφωμα κλείνοντας απλώς στην φυλακή τους αντιαισθητικούς αρχηγούς του, άλλους γραφικούς νοσταλγούς του χιτλερικού καθεστώτος – άκρως βέβαια επικίνδυνους – και άλλους εντολοδόχους δολοφόνους χωρίς κρίση και νόηση που υπακούουν πιστά σε άνωθεν διαταγές έχοντας δώσει διαπύρους όρκους αφοσιώσεως σε μία νοσηρή ιδεοληψία και οι οποίοι με πρακτικές μίσους και τυφλού φανατισμού σκορπούν τον τρόμο – ενίοτε και τον θάνατο – ως αυτόκλητοι προστάτες της καθημαγμένης ελληνικής κοινωνίας.

stam2

Ξεκινώντας από τα αυτονόητα και πασιφανή, εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς ότι ένα μεγάλο μέρος των συμπολιτών μας που στρέφονται προς την αναφερθείσα οργάνωση το κάνουν για λόγους τιμωρητικούς προς το πολιτικό σύστημα, που όλα τα προηγούμενα χρόνια απεργάστηκε τον εκμαυλισμό και  οδήγησε την χώρα μας σε βαθιά οικονομική κρίση αλλά και σε μία συνολικότερη εξαχρείωση, ώστε να απολέσει εντελώς την αξιοπιστία του και να οδηγήσει τους πολίτες σε οικονομικά αδιέξοδα με άδηλη στον ορίζοντα ανάκαμψη. Χωρίς επομένως να ενδιαφέρονται για το πολιτικό προφίλ τής εν λόγω οργάνωσης πιστεύουν αφελώς ότι με τους προπηλακισμούς και το ξύλο θα επέλθει θαυματουργικά τάξη και ευνομία στην ελληνική κοινωνία αγνοώντας ότι η ισχυροποίησή της θα σηματοδοτήσει την μετάλλαξη της ελληνικής κοινωνίας σε στρατόπεδο συγκεντρώσεως, όπου θα φιμώνεται η οποιαδήποτε διαφορετική άποψη, θα εκδιώκονται οι αντιφρονούντες και όλοι θα συμμορφώνονται προς τις υποδείξεις μιας άθλιας εξουσίας ανδρείκελων που θα επιβεβαιώνει την σοφή ρήση του Αριστοτέλη στα Πολιτικά, όταν έγραφε,  ότι δεν υπάρχει τίποτε χειρότερο από την αδικία που διαθέτει όπλα. Οι κοινωνίες δεν αλλάζουν ούτε με ράβδους ούτε με μαγικά ραβδιά! Μία πρόχειρη ματιά στην ιστορία αρκεί για να επιβεβαιώσει κανείς ότι η ανάδυση φασιστικών μορφωμάτων στην κοινωνία γίνεται μετά από περιόδους εθνικών ταπεινώσεων, οικονομικών κρίσεων, παρατεταμένης πολιτικής αστάθειας και υπηρετούν –  υποτίθεται –  την λύτρωση του χειμαζομένου λαού και την αποκατάσταση της τρωθείσης υπερηφανείας του!

stam3

Παρακολουθώντας με προσοχή το οδοιπορικό του τρόμου από το μουσείο του Βερολίνου με φωτογραφικά ντοκουμέντα από τα έργα και τις ημέρες των ναζιστών – μπορείτε να το δείτε στην στήλη της Επικαιρότητας – αυτό που μού προξένησε ανατριχιαστική εντύπωση είναι η ηδονή για τον πόνο του άλλου όπως αποτυπώνεται στα χαιρέκακα πρόσωπα είτε απλών πολιτών είτε υπαλλήλων του χιτλερικού καθεστώτος την ώρα ακριβώς που συνάνθρωποί τους υπέφεραν ή διαπομπεύονταν. Εδώ νομίζω ότι βρίσκεται η ρίζα του προβλήματος, αν θέλουμε πραγματικά να κατανοήσουμε την έλξη πολλών ανθρώπων από τον φασισμό και τις πρακτικές του. Ο φασισμός δεν αποτελεί μία ιδεολογία που καλεί τον καθένα να τοποθετηθεί απέναντί της αλλά άρνηση της ίδιας της ζωής, καθώς απελευθερώνει από τον μυχό της ανθρώπινης ύπαρξης ένστικτα πρωτόγονης δύναμης που γυρνούν τον άνθρωπο σε στάδια προπολιτισμικά με ζωώδεις συμπεριφορές χωρίς λογική, οι οποίες σαν άναρθρες κραυγές πρωτογόνων επιβάλλουν με την ισχύ των όπλων τον παραλογισμό και με σαδιστική ηδονή διασκεδάζουν τον εξευτελισμό του άλλου, τον οποίο θεωρούν ένα τίποτα. Τα αιμοδιψή και αιμοχαρή αυτά ένστικτα στην ουσία διαγράφουν με μονοκοντυλιά όλη την προσπάθεια εκπολιτισμού της ανθρωπότητος οδηγώντας σε βαθιά οπισθοδρόμηση και επαναφέροντας την προϊστορία στο προσκήνιο! Το κρίσιμο σημείο είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι, επειδή ακριβώς ο φασισμός απευθύνεται σε αρχετυπικές μορφές της υπάρξεως όπου εδράζουν η αγριότης και η βία, είναι πολύ εύκολο να σαγηνεύσει και να γοητεύσει, όταν δεν υπάρχει η κατάλληλη παιδεία, καθώς μόνον αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει ανασχετικό παράγοντα στην μετάστασή του σε ολόκληρο το κοινωνικό σώμα.

stam4

Ο φασισμός δηλαδή δεν είναι η αποδοχή μιας ιδεολογίας αλλά ένα ανεπαίσθητο φλερτ με την δύναμη της εξουσίας και την  τυραννία που δεν αργεί να οδηγήσει σε ερωτικό πάθος και να μάς κάνει τυραννόφιλους την ίδια στιγμή που μπορεί να διατυμπανίζουμε την αταλάντευτη πίστη μας προς την δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα! Πρόκειται δηλαδή για μία μορφή αναπληρώσεως, καθώς υποκαθιστά την μειονεξία της ελλειμματικής προσωπικότητος με την ψευδαίσθηση της ισχύος ,που, αίφνης μεταμορφώνει έναν ρακένδυτο ψυχικά και πνευματικά άνθρωπο σε ρωμαλέο πυγμάχο έτοιμο να επιβληθεί με  μοναδικό του όπλο την γροθιά. Εάν θα επιχειρούσα συνοπτικά να σκιαγραφήσω το προφίλ ενός τέτοιου ανθρώπου, θα έλεγα ότι πρόκειται για ένα άτομο εγωκεντρικό,  πνευματικά διάτυλο  και ψυχικά πωρωμένο, που λόγω της έγκλειστης συνειδήσεώς του βυθίζεται σε ακοινωνησία, αδυνατεί να συνυπάρξει με τους άλλους, οπότε τρέπει το επηρμένο και τραυματισμένο του εγώ σε αναίτια αντανακλαστική απέχθεια προς πάσα κατεύθυνση καταδικάζοντάς το σε αντιδιαλεκτικό απομονωτισμό και κοινωνικό εξοστρακισμό. Χωρίς αντισώματα παιδείας ένα τέτοιο άτομο δεν μπορεί να αντιληφθεί το κοινό καλό ούτε ασφαλώς να εργαστεί για την επίτευξή του, πατά επί πτωμάτων αναζητώντας μόνον προσωπική αναγνώριση τού υπερτροφικού του εγώ, μισεί τους αρίστους και όσους διακρίνονται με την προσωπικότητά τους, τούς οποίους συκοφαντεί και επιδιώκει λυσσαλέα να εξοντώσει. Εννοείται ότι ένα τέτοιο άτομο δεν εμπιστεύεται κανέναν, δεν δημιουργεί αληθινές φιλίες αλλά αποδέχεται μόνον τους κόλακες, οι οποίοι μέσα από θωπείες αγωνίζονται για την εξυπηρέτηση των προσωπικών τους συμφερόντων. Ο τυραννόφιλος είναι μισάνθρωπος και αρνησίφωτος, δεν αντέχει το φως, το οποίο τον τυραννεί, κατά τον αριστουργηματικό καβαφικό στίχο, διότι ως εκτυφλωτική πηγή αληθείας τον αποκαλύπτει, ενώ αντιθέτως ο ίδιος επιβεβαιώνει την σκοτεινή του ύπαρξη βυσσοδομώντας και υπονομεύοντας οτιδήποτε σχετίζεται με την κατάφαση της ζωής. Ζει αρνούμενος και αρνείται την ζωή. Η τυραννία βασιλεύει εκεί όπου σταματά η κοινή λογική και η αγάπη για τον πλησίον.

stam5

Εάν όσα υποστήριξα ισχύουν, τότε μπορούμε εύκολα να αντιληφθούμε ότι είναι δυνατόν στο προσωπικό περιβάλλον του καθενός να γεννηθεί ένας τέτοιος τύραννος, που αναλόγως των συνθηκών μπορεί να εκκολαφθεί και υπό ορισμένες συγκυρίες να θεριέψει στερώντας ελευθερίες, αψηφώντας νόμους, καταπατώντας δικαιώματα και μετατρεπόμενος στον πιο απηνή και αυταρχικό δυνάστη. Είναι όντως πολύ βολικό – αλλά και υποκριτικό μαζί – να εξαντλείται το κεφάλαιο του φασισμού στην Χρυσή Αυγή και τα πρωτοπαλλήκαρά της – έχουμε συνηθίσει άλλωστε ως κοινωνία να μένουμε σε ένα επιφανειακό επίπεδο αναγνώσεως των πραγμάτων, διότι οι βαθύτερες αναγνώσεις μάς φέρνουν αντιμέτωπους με αλήθειες τις οποίες δεν είμαστε γυμνασμένοι να αντέχουμε, σαν  αυτές που μας υπενθύμιζε τακτικά η μοναδική ευθυκρισία του Μάνου Χατζιδάκι.

stam7

Διότι αν στην ερμηνευτική μου κατάδυση έφτασα στον πυρήνα του φασισμού που είναι η αδιαφορία  για τον άλλον και η συλλήβδην απόρριψη και εκμηδένισή του ως μη όντος, τότε γιατί για παράδειγμα δεν αποτελεί βάναυση φασιστική συμπεριφορά η απόφαση μιας μικρής μειοψηφίας διοικητικών υπαλλήλων να κλείνει τα πανεπιστήμια για συντεχνιακές διεκδικήσεις αναρτώντας μάλιστα και πανό με το εξωφρενικό σύνθημα «θέλουμε δουλειά και όχι ντοκτορά!», αδιαφορώντας παγερώς για την πρόοδο και προκοπή χιλιάδων φοιτητών, θέτοντας δηλαδή τα προσωπικά οφέλη επάνω από το κοινό καλό; Γιατί επίσης δεν αποτελεί βάρβαρη φασιστική συμπεριφορά η αναίδεια ολιγάριθμων φοιτητών με εγνωσμένα «δημοκρατικά παράσημα» να κλείνουν τις σχολές όποτε θελήσουν με την ανοχή βεβαίως των πρυτανικών αρχών στο όνομα διεκδικήσεων για μια καλύτερη παιδεία – πάντοτε χρειάζεται ένα άλλοθι – αλλά και γιατί, συνεχίζω, δεν αποτελεί τυραννική πρακτική η οποιαδήποτε απεργιακή διεκδίκηση παρεκτρέπεται συνταγματικά και ταλαιπωρεί άλλους συμπολίτες μας, ή γιατί δεν χαρακτηρίζεται ως τυραννική η επί τόσα χρόνια ρουσφετολογική νοοτροπία της ελληνικής οικογένειας να βολέψει το παιδί της έχοντας αλλεργία προς την αξιοκρατία  και αναδεικνύοντας σε πολιτικό έμβλημα το επαίσχυντο ιδεολόγημα «τα δικά μας παιδιά»; Γιατί η ευαισθησία μας για τους μετανάστες εξαντλείται – αν υπάρχει και αυτή –  μόνον σε ξυλοδαρμούς των από ακροδεξιά στοιχεία αλλά δεν ελέγχουμε την συνείδησή μας όταν εξεγείρεται αναίτια για την εγκατάσταση αλλοδαπών στην γειτονιά μας ή όταν ανέχεται να ακούει από ανεγκέφαλους «πατριώτες» το κατάπτυστο σύνθημα για τον Αλβανό που δεν θα γίνει Έλληνας ποτέ; Γιατί τέλος(;) φρικιούμε ανασύροντας στην μνήμη μας τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκεντρώσεως αλλά δεν αγανακτούμε εξίσου όταν πριν από λίγους μήνες ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολιτεύσεως – πρόσωπο με θεσμικό ρόλο – και πιθανώς αυριανός πρωθυπουργός χειροκρότησε δημοσίως την υποτιθέμενη χιουμοριστική αποστροφή ενός ημίτρελλου, αν όχι θεότρελλου, αυτοαναγορευόμενου «φιλοσόφου», ο οποίος δήλωσε ότι στην Ελλάδα όποιος δεν θα είναι εφεξής με τον ΣΥΡΙΖΑ θα τον περιμένουν τα Γκούλαγκ; Ποιος εκδίδει συγχωροχάρτια για την φρίκη και τους τόπους των μαρτυρίων εκατομμυρίων αντιφρονούντων επί σταλινικού καθεστώτος αμνηστεύοντας την τυραννία και κάνοντας καλαμπούρια με τα αποτρόπαια εγκλήματα κατά της ανθρωπότητος; Εκτός και αν κάποιοι πιστεύουν ότι υπάρχει καλός και κακός φασισμός, οπότε δεν έχει νόημα καμμία περαιτέρω συζήτηση.

stam8

Το 514 π.Χ. στην Αθήνα διεπράχθη ένα έγκλημα, δύο Αθηναίοι πολίτες ο Αρμόδιος και ο Αριστογείτων εφόνευσαν, αφού πρώτα συνωμότησαν με το πλήθος, τον γιο του τυράννου Πεισιστράτου, τον Ίππαρχο, και έμειναν στην ιστορία ως τυραννοκτόνοι – αν και δεν κατέλυσαν την τυραννίδα, οι ίδιοι μάλιστα εξετελέσθησαν, ο μεν πρώτος επί τόπου από την τυραννική φρουρά, ενώ ο δεύτερος με βασανιστικό τρόπο λίγο αργότερα, αφού παρεδόθη στο πλήθος. Οι Αθηναίοι κάποια χρόνια μετά έφτιαξαν δύο επιβλητικούς χάλκινους ανδριάντες που τοποθέτησαν σε περίοπτη θέση στην αγορά και με αυτόν τον τρόπο τίμησαν τους τυραννοκτόνους ήρωες της δημοκρατίας, όπως τους ονόμασαν, επιδαψιλεύοντάς τους αιωνία τιμή. Η Αθήνα χρειαζόταν εκείνη την στιγμή ένα ισχυρό πρότυπο δημοκρατικού φρονήματος το οποίο προέβαλλε με ένα μυθολογικό καθαρά περίβλημα στους δύο τυραννοκτόνους αποσιωπώντας ωστόσο ότι το κίνητρο της δολοφονίας, καθώς μάς εξηγεί ο Θουκυδίδης, ήταν η ερωτική αντιζηλία, αφού ἐπεχειρήθη δι’ ρωτικήν  ξυντυχίαν (Ζ,54) καθώς ο Ίππαρχος έκανε ερωτικές προτάσεις στον Αρμόδιο προκαλώντας την ζηλοτυπία του ερωτικού του συντρόφου.

stam9

Εάν πιστεύουμε λοιπόν ως σύγχρονοι τυραννοκτόνοι ότι η δημοκρατία  στον τόπο μας θα εδραιωθεί ουσιαστικά κλείνοντας απλώς στην φυλακή πέντε δακτυλοδεικτούμενους φασίστες, πλανώμεθα πλάνην οικτράν. Η δημοσκοπική άνοδος της Χρυσής Αυγής πρέπει να αναγνωσθεί με μεγάλη προσοχή, αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα στην ρίζα του χωρίς να βαυκαλιζόμαστε ότι ο φασισμός τελεί υπό εξάλειψη. Δυστυχώς το αυγό του φιδιού έχει επωασθεί για τα καλά στην ελληνική κοινωνία και στις συνειδήσεις πολλών εξ ημών και η κάθαρσις δεν θα επέλθει με την κάθειρξη του ιθαγενούς φύρερ και των ιδαλγών του ναζισμού. Κακά τα ψέμματα, την δημοκρατία ούτε θα την μάθουμε ούτε θα την εμπεδώσουμε στου Κασσίδη το κεφάλι. Ο εχθρός όντως καραδοκεί αλλά ο τύραννος είναι εντός μας. Άλλοτε παίζουμε μαζί του το κρυφτούλι, άλλοτε τον φλερτάρουμε, άλλοτε τον μεταμφιέζουμε αλλά πάντως τον φέρουμε βαθιά μέσα μας έστω και σε υπνώττουσα κατάσταση. Εάν όντως επιθυμούμε στα αλήθεια την συντριβή του δεν έχουμε παρά να εξεγερθούμε εναντίον του.

stam10

Ένα σύνθημα χρειαζόμαστε, ένα ἐγέρθητι από την συνείδησή μας καθώς πλησιάζει,  ώστε να γίνουμε πραγματικοί τυραννοκτόνοι διεκδικώντας έναν κόσμο με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και την ετερότητα, με ελευθερίες που δεν καταλύουν την λογική αλλά αναδεικνύουν τον έμφρονα αυτοπεριορισμό ως παρεπόμενο ενδοσκόπησης και αυτογνωσίας, που γνώμονα  έχει το κοινό καλό και σύμμαχο την χαρά της διαφορετικότητας του συνανθρώπου προς δόξαν  μιας κοινής μοίρας, η οποία μάς έταξε να μοιραζόμαστε τον ίδιο ουρανό, το ίδιο χώμα και προ πάντων την ίδια αγωνία να μην κληροδοτήσουμε ποτέ πια στις επόμενες γενεές συντρίμμια και αποκαΐδια αλλά το μεγαλείο του μυαλού και το περίσσευμα της καρδιάς μας.

Ο Σταμάτης Κωνσταντινίδης είναι φιλόλογος εκπαιδευτικός των Εκπαιδευτηρίων  Ι. ΤΣΙΑΜΟΥΛΗ και Διευθυντής του Γενικού Λυκείου.

stam11

       

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: